Antalya’da gerçekleştirilen TUSAF 20. Olağan Kongresi, yalnızca görkemli bir organizasyon değil; rakamların konuştuğu, risklerin masaya yatırıldığı ve hedeflerin net biçimde ortaya konduğu bir zirve oldu. 500 firmanın katıldığı, 1200 yerli ve yabancı misafirin hazır bulunduğu kongre, sektörün hem gücünü hem de sorumluluğunu bir kez daha gösterdi.
TUSAF Başkanı Mehmet Mesut Çakmak, basın toplantısında ve genel oturumda yaptığı açıklamalarla sektörün mevcut durumunu net rakamlarla ortaya koydu.
Irak Düştü, Suriye Yükseldi
En çarpıcı veri Irak pazarıydı. Irak’a yapılan un ihracatı 77 bin ton seviyelerinden 8 bin tonlara kadar geriledi. Kuzey Irak Bölgesel yönetimi ile merkezi Irak yönetimi arasında yaşanan anlaşmazlık, Finansal transfer sorunları, gümrük uygulamaları ve bölgedeki ekonomik daralma bu düşüşün temel nedenleri arasında gösterildi.
Buna karşılık Suriye pazarında dikkat çekici bir artış yaşandı.
Suriye’ye ihracatın 18 bin tonlardan 55–65 bin ton bandına yükseldiği ifade edildi.
Bu tablo şunu gösteriyor:
Bölgesel riskler yüksek ama Türk sanayicisi pazarda yön değiştirme kabiliyetine sahip.
Rekolte Senaryosu: 15–16 Milyon mu, 20 Milyon Ton mu?
Türkiye’de buğday rekoltesi konusu da kongrenin en kritik başlıklarından biriydi. Bahar yağmurları yağarsa beklenen rekolte 20 milyon ton.Yok yağmazsa 15–16 milyon tonluk temkinli rekolte beklentisi var.
Rekolte seviyesine bağlı olarak iç piyasa fiyat dengesi ve ihracat kapasitesi değişecek. Çakmak’ın vurguladığı gibi; hammadde yönetimi artık sadece tarımın değil, doğrudan sanayinin kaderini belirliyor.
İhracat Hedefi: 3 Milyon Ton
Türkiye, yıllardır dünya un ihracatında liderliğini sürdürüyor. Ancak kongrede verilen mesaj netti:
Yeni hedef 3 milyon ton ihracat bandını güçlendirerek sürdürmek.
Afrika ülkelerinde kurulan yeni makarna ve un fabrikaları rekabeti artırırken, Türkiye’nin maliyet avantajını ve lojistik gücünü koruması gerekiyor.
TMO zam yapmazsa bizde yapmayız.
Toprak Mahsülleri Ofisi zam yapmadığı sürece un fiyatlarına zam yapılmayacağını öğrendim. İşçilik maliyetlerine gelen yüzde 27'lik artışa rağmen TMO zam yapmadığı sürece fiyat artışı yapmayacaklarını kaydetti Mesut Çakmak başkan.
Ekmekte Kepek Oranı ve Obezite Düzenlemesi
Toplantıda dikkat çeken bir diğer başlık, ekmekte tam buğday oranının artırılması hedefi oldu.
Hedef oran: %40 tam buğday kullanımı.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın hazırladığı yönetmelik çerçevesinde obeziteyle mücadele kapsamında daha lifli ve sağlıklı üretimin teşvik edilmesi gündemde.
Burada sektörün yaklaşımı net:
Sağlık politikalarına uyum sağlanmalı ancak uygulama gerçekçi ve sürdürülebilir olmalı.
Makarna Sektörü: Afrika Tehdidi
Türkiye Makarna Sanayicileri Derneği Başkanı Aykut Göymen, panelde yaptığı değerlendirmede özellikle Afrika ülkelerinde kurulan yeni makarna fabrikalarına dikkat çekti.
Göymen’in mesajı şu oldu:
Her ülke kendi üreticisini korur. Gümrük duvarları artabilir. Türkiye’nin rekabet gücü kalite ve süreklilikten geçiyor.
Makarna ve un sektörü aynı hammaddenin iki büyük gücü. Bu nedenle buğday politikası her iki sektör için de kritik.
“Hammaddeye Sahipseniz Oyunun Patronusunuz”
Göymen, sektörün en kritik meselesinin yerli hammadde olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Ham maddeye sahipseniz oyunun patronu siz olursunuz. Kendi toprağınızdan aldığınız ürünü işleyip dövize dönüştürebiliyorsunuz.”
Türkiye’nin makarnalık durum buğdayında güçlü bir üretim altyapısına sahip olduğunu, bu avantajın korunması gerektiğini ifade etti.
2027’de Ekonomi Nereye Gidecek?
TUSAF Onursal Başkanı Erhan Özmen ile Prof. Dr. Hakan Kara arasında gerçekleşen “2027’de ekonomi bizi nereye götürür?” başlıklı sohbet, kongrenin en dikkat çekici bölümlerinden biriydi.
Yüksek finansman maliyetleri, katma değer oranının düşüklüğü ve küresel belirsizlikler masaya yatırıldı.
Prof. Kara’nın vurguladığı temel başlık;
Türkiye’nin teknoloji ve katma değer üretmeden yüksek maliyet sarmalından çıkamayacağı gerçeğiydi.
Bu değerlendirme salonda güçlü karşılık buldu.
Güçlü Organizasyon, Net Mesaj
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı hava muhalefeti nedeniyle kongreye katılamadı. Ancak sektör temsilcileri, kamu ile koordinasyonun süreceğini ifade etti.
Gala gecesinde Mahsun Kırmızıgül konseri, kapanışta Dolce Band performansı organizasyonun sosyal boyutunu güçlendirdi. Ancak asıl konuşulan, sahnedeki ışık değil; kürsüdeki rakamlar oldu.
Öz cümle; Vitrin Güzel, Umut var ama Mücadele Zor
TUSAF 20. Kongresi bize şunu gösterdi:
• Irak pazarında ciddi bir kayıp var.
• Suriye’de toparlanma var.
• Rekolte belirsizliği sürüyor.
• İhracat hedefi 3 milyon ton.
• Tam buğday hedefi %40.
• Finansman maliyeti hâlâ ağır.
Ama aynı zamanda;
500 firmanın, 1200 katılımcının, tüm paydaşların aynı çatı altında buluşması güçlü bir sektör fotoğrafı veriyor.
TUSAF Genel Başkanı Mehmet Mesut Çakmak ve ekibi organizasyon anlamında alkışı hak etti.
Ancak önümüzdeki süreçte alkışın yerini sonuçlar alacak.
Çünkü artık dönem, sadece üretme değil; doğru stratejiyle ayakta kalma dönemi...