Bankalar kredi standartlarını sıkılaştırdı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2021 yılı dördüncü çeyrek Banka Kredileri Eğilim Anketi sonuçlarını paylaştı. Sonuçlar incelendiğinde; 2021 yılının dördüncü çeyreğinde, bankaların genel olarak işletmelere kullandırdıkları kredilere uyguladıkları standartları sıkılaştırdığı görüldüğü kaydedildi. Alt kırılımlar incelendiğinde, uzun vadeli kredilere ve yabancı para cinsinden açılan kredilere uygulanan standartlarda sıkılaşma gözlenirken, diğer işletme kredi türlerinde gevşeme olduğu gözlendi.

2022 yılının ilk çeyreği için bankaların beklentisi, yabancı para cinsinden açılan krediler ve uzun vadeli krediler hariç tüm işletme kredilerinde standartların gevşetileceği yönünde oldu. Bireysel krediler için standartların konut ve taşıt kredilerinde temelde aynı kaldığı, diğer bireysel kredilerde ise sıkılaştırıldığı gözlendi. 2022 yılının ilk çeyreği için bankaların beklentisi, tüm bireysel kredilere uygulanan standartların temelde aynı bırakılacağı yönünde oldu.

Anket sonuçları kredi talebi açısından incelendiğinde, 2021 yılının dördüncü çeyreğinde tüm işletme kredi türleri için talepte artış olduğu görüldü. 2022 yılının ilk çeyreği için beklenti, tüm işletme kredi türlerinde talebin artmaya devam edeceği yönünde oldu. Bireysel kredilerden konut ve diğer bireysel kredilere yönelik talepte artış olduğu, taşıt kredilerine yönelik talepte ise önceki dönemde görülen azalışın devam ettiği gözlendi. Gelecek yılın ilk çeyreği için beklentiler, tüm bireysel kredi türlerinde talebin azalacağı yönünde oldu. Bankaların fon sağlama imkânlarının gelişimi incelendiğinde; 2021 yılının son çeyreğinde yurt içi ve yurt dışı fonlama koşullarının sıkılaştığı görüldü. 2022 yılının birinci çeyreği için beklentiler, yurt içi fonlama ve yurt dışı fonlama koşullarında sıkılaşmanın devam edeceği yönünde oldu.

Tüm işletme kredi türleri için talepte artış yaşandı

İşletmelerin banka kredilerine olan talebi incelendiğinde, yılın dördüncü çeyreğinde tüm işletme kredi türleri için talepte artış olduğu görüldü. Stok artırımı ve işletme sermayesi ile sabit yatırım talebi en çok artıran faktörler oldu. 2022 yılının birinci çeyreği için beklenti, tüm işletme kredi türlerinde talebin artmaya devam edeceği yönünde oldu.

Bireysel kredilerden konut ve diğer bireysel kredi taleplerinde artış olduğu gözlendi. Konut piyasasına ilişkin beklentiler ile tüketici güveni konut kredi talebini artış yönünde etkileyen en önemli faktörler oldu. Dayanıklı tüketim mallarına yapılan harcama ile diğer bankalardan sağlanan krediler diğer bireysel kredi talebini artış yönünde etkileyen en önemli faktörler olmuştur. 2022 yılının ilk çeyreği için beklenti, her iki kredi türünde de talebin azalacağı yönünde oldu.

Taşıt kredilerine yönelik talepte önceki dönemde görülen azalış, yılın son çeyreğinde de devam etti. Bu kredi türünde krediler üzerindeki vergi ve benzeri yükler, diğer bankalardan sağlanan krediler, diğer finansman kaynakları ve finansman ihtiyaçları talebi azaltıcı yönde etkileyen faktörler oldu. 2022 yılının ilk çeyreği için beklenti talebin azalmaya devam etmesi yönünde oldu.