Bayburt'ta yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı yüzde 11,7 oldu

TÜİK istatistiklerle yaşlı nüfus oranın açıkladı. Yaşlı nüfus olarak kabul edilen 65 ve daha yukarı yaştaki nüfus, 2016 yılında 6 milyon 651 bin 503 kişi iken son 5 yılda \%24,0 artarak 2021 yılında 8 milyon 245 bin 124 kişi oldu. Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı ise 2016 yılında \%8,3 iken, 2021 yılında \%9,7'ye yükseldi. Yaşlı nüfusun 2021 yılında \%44,3'ünü erkek nüfus, \%55,7'sini kadın nüfus oluşturdu.

Nüfus projeksiyonlarına göre yaşlı nüfus oranının 2025 yılında \%11,0, 2030 yılında \%12,9, 2040 yılında \%16,3, 2060 yılında \%22,6 ve 2080 yılında \%25,6 olacağı öngörüldü.

Yaşlı nüfus yaş grubuna göre incelendiğinde, 2016 yılında yaşlı nüfusun \%61,5'inin 65-74 yaş grubunda, \%30,2'sinin 75-84 yaş grubunda ve \%8,2'sinin 85 ve daha yukarı yaş grubunda yer aldığı görülürken, 2021 yılında \%64,7'sinin 65-74 yaş grubunda, \%27,3'ünün 75-84 yaş grubunda ve \%8,0'inin 85 ve daha yukarı yaş grubunda yer aldığı görüldü.

Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranının \%10,0'u geçmesi nüfusun yaşlanmasının bir göstergesidir. Türkiye'de yaşlı nüfus, diğer yaş gruplarındaki nüfusa göre daha yüksek bir hız ile artış gösterdi.

Küresel yaşlanma süreci olarak adlandırılan "demografik dönüşüm" sürecinde olan Türkiye'de, doğurganlık ve ölümlülük hızlarındaki azalma ile birlikte sağlık alanında kaydedilen gelişmeler, yaşam standardının, refah düzeyinin ve doğuşta beklenen yaşam süresinin artması ile nüfusun yaş yapısı şekil değiştirdi. Çocuk ve gençlerin toplam nüfus içindeki oranı azalırken yaşlıların toplam nüfus içindeki oranı artış gösterdi. Türkiye, oransal olarak yaşlı nüfus yapısına sahip ülkelere göre hala genç bir nüfus yapısına sahip olsa da, yaşlı nüfus sayısal olarak oldukça fazla.

“Türkiye nüfusunun ortanca yaşı yükseldi”

Ortanca yaş, yeni doğan bebekten en yaşlıya kadar nüfusu oluşturan kişilerin yaşları küçükten büyüğe doğru sıralandığında ortada kalan kişinin yaşıdır. Nüfusun yaşlanması ile ilgili bilgi veren göstergelerden biri olan ortanca yaş, 2016 yılında 31,4 iken 2021 yılında 33,1 oldu. Ortanca yaş 2021 yılında erkeklerde 32,4, kadınlarda 33,8 olarak gerçekleşti.

Nüfus projeksiyonlarına göre, ortanca yaşın 2025 yılında 34,1, 2030 yılında 35,6, 2040 yılında 38,5, 2060 yılında 42,3 ve 2080 yılında 45,0 olacağı öngörüldü.

“Yaşlı bağımlılık oranı 2021 yılında \%14,3 oldu”

Çalışma çağındaki yüz kişiye düşen yaşlı sayısını ifade eden yaşlı bağımlılık oranı, 2016 yılında \%12,3 iken bu oran 2021 yılında \%14,3'e yükseldi.

Nüfus projeksiyonlarına göre, yaşlı bağımlılık oranının 2025 yılında \%16,4, 2030 yılında \%19,6, 2040 yılında \%25,3, 2060 yılında \%37,5 ve 2080 yılında \%43,6 olacağı öngörüldü.

Türkiye, yaşlı nüfus oranına göre sıralamada 167 ülke arasında 68. sırada yer aldı. Nüfus tahminlerine göre 2021 yılı için dünya nüfusunun 7 milyar 831 milyon 718 bin 605 kişi, yaşlı nüfusun ise 764 milyon 321 bin 142 kişi olduğu tahmin edildi. Bu tahminlere göre dünya nüfusunun \%9,8'ini yaşlı nüfus oluşturdu. En yüksek yaşlı nüfus oranına sahip ilk üç ülke sırasıyla \%34,3 ile Monako, \(,8 ile Japonya ve \%22,8 ile İtalya oldu. Türkiye, 167 ülke arasında 68. sırada yer aldı.

“Yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu il Sinop oldu”

Yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu il, 2021 yılında \ ,1 ile Sinop oldu. Bu ili \%19,2 ile Kastamonu, \%17,8 ile Artvin izledi. Yaşlı nüfus oranının en düşük olduğu il ise \%3,5 ile Şırnak oldu. Bu ili \%3,9 ile Hakkari, \%4,0 ile Şanlıurfa izledi.

Yaşlı nüfus oranı il düzeyinde yıllara göre incelendiğinde, toplam nüfus içinde yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu il sayısı 2016 yılında 8 iken, 2021 yılında 22 oldu. Nüfus projeksiyonlarına göre yaşlı nüfus oranının en yüksek olacağı il sayısının 2025 yılında 33'e çıkacağı tahmin edildi.

Toplam nüfus içinde yaşlı nüfus oranının yıllara göre en düşük olduğu illerin, genç nüfus yapısına sahip olan Şanlıurfa, Şırnak ve Hakkari olduğu görüldü.

“Yaklaşık her 4 haneden birinde en az bir yaşlı fert bulunduğu görüldü”

Türkiye'de 2021 yılında toplam 25 milyon 329 bin 833 haneden 6 milyon 112 bin 760'ında yaşlı nüfus olarak tanımlanan, 65 ve daha yukarı yaşta en az bir fert bulunduğu görüldü. Diğer bir ifadeyle, hanelerin \%24,1'inde en az bir yaşlı fert yaşadığı görüldü.

En az bir yaşlı fert bulunan 6 milyon 112 bin 760 hanenin 1 milyon 561 bin 398'ini tek başına yaşayan yaşlı fertler oluşturdu. Bu hanelerin \%74,9'unu yaşlı kadınlar, \%25,1'ini ise yaşlı erkekler oluşturdu.

“Tek kişilik yaşlı hanehalkı oranının en yüksek olduğu il Burdur oldu”

En az bir yaşlı fert bulunan haneler içinde tek kişilik yaşlı hanehalkı oranının en yüksek olduğu il, 2021 yılında \%35,2 ile Burdur oldu. Bu ili \%34,9 ile Balıkesir, \%34,4 ile Çanakkale izledi. Bu oranın en düşük olduğu il ise \%6,5 ile Hakkari oldu. Bu ili \%12,5 ile Şırnak, \%12,9 ile Batman izledi.

“Türkiye'de 100 yaş ve üzerinde 5 bin 859 yaşlı olduğu görüldü”

Yaşlı nüfusun \%0,1'ini oluşturan 100 yaş ve üzerindeki yaşlı kişi sayısı, 2021 yılında 5 bin 859 oldu. Türkiye'de 100 yaş ve üzerinde en fazla yaşlıya sahip ilk üç il sırasıyla 815 kişi ile İstanbul, 276 kişi ile Şanlıurfa ve 272 kişi ile Mardin iken en az yaşlıya sahip ilk dört il ise sırasıyla 7 kişi ile Bartın ve Bayburt, 8 kişi ile Ardahan ve Bilecik oldu.

“Eğitimli yaşlı nüfus oranı arttı”

Yaşlı nüfus içinde okuma yazma bilmeyenlerin oranı, 2016 yılında \ ,8 iken 2020 yılında \%15,6'ya düştü. Okuma yazma bilmeyen yaşlı kadınların oranının, 2020 yılında yaşlı erkeklerin oranından yaklaşık 5 kat fazla olduğu görüldü. Okuma yazma bilmeyen yaşlı kadınların oranı \%24,2 iken yaşlı erkeklerin oranı \%4,7 oldu.

Yaşlı nüfus eğitim durumuna göre incelendiğinde, 2016 yılında yaşlı nüfusun \%43,7'si ilkokul mezunu, \%5,6'sı ortaokul veya dengi okul/ilköğretim mezunu, \%5,9'u lise veya dengi okul mezunu, \%5,8'i yükseköğretim mezunu iken 2020 yılında ilkokul mezunu olanların oranı \%46,1'e, ortaokul veya dengi okul/ilköğretim mezunu olanların oranı \%7,9'a, lise veya dengi okul mezunu olanların oranı \%8,0'e, yükseköğretim mezunu olanların oranı ise \%7,4'e yükseldi.

Yaşlı nüfusun eğitim durumu cinsiyete göre incelendiğinde, cinsiyetler arasında önemli farklılıklar olduğu gözlendi. Bitirilen tüm eğitim düzeylerinde yaşlı erkek nüfus oranının yaşlı kadın nüfus oranından daha yüksek olduğu görüldü.

Eşi ölmüş yaşlı kadınların oranı, eşi ölmüş yaşlı erkeklerin oranının 4 katı oldu. Yaşlı nüfus yasal medeni duruma göre incelendiğinde, cinsiyetler arasında önemli farklılıklar olduğu görüldü. Yaşlı erkek nüfusun 2021 yılında \%1,3'ünün hiç evlenmemiş, \%83,7'sinin resmi nikahla evli, \%3,6'sının boşanmış, \%11,4'ünün eşi ölmüş olduğu görülürken yaşlı kadın nüfusun \%2,7'sinin hiç evlenmemiş, \%46,0'sının resmi nikahla evli, \%4,0'ünün boşanmış, \%47,4'ünün ise eşi ölmüş olduğu görüldü.

“Yaşlı nüfusun yoksulluk oranı \%16,7 oldu”

Gelir ve yaşam koşulları araştırması sonuçlarına göre, eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin \%60'ına göre hesaplanan yoksulluk oranı, 2016 yılında Türkiye geneli için \!,2 iken 2020 yılında \!,9 oldu. Bu oran, yaşlı nüfus için 2016 yılında \%16,0 iken 2020 yılında \%16,7 oldu.

Yaşlı nüfusun yoksulluğu cinsiyete göre incelendiğinde, yaşlı erkeklerde yoksulluk oranı 2016 yılında \%14,7 iken 2020 yılında \%15,6 oldu. Yaşlı kadınlarda yoksulluk oranı ise 2016 yılında \%17,0 iken 2020 yılında \%17,6 oldu.

“Yaşlı nüfusun işgücüne katılma oranı \%10,0 oldu”

İşgücü istatistiklerine göre, işgücüne katılma oranı 2016 yılında 15 ve daha yukarı yaştaki nüfus için \%52,0 iken 2020 yılında \%49,3 oldu. Bu oran yaşlı nüfus için 2016 yılında \%11,8 iken 2020 yılında \%10,0 oldu. İşgücüne katılma oranı cinsiyete göre incelendiğinde, bu oran yaşlı erkek nüfusta 2020 yılında \%16,8 iken yaşlı kadın nüfusta \%4,6 oldu. Yaşlı nüfustaki işsizlik oranının 2016 yılında \%2,6 iken 2020 yılında \%2,7 olduğu görüldü.

“Çalışan yaşlı nüfusun \%64,2'si tarım sektöründe yer aldı”

İşgücü istatistiklerine göre, istihdam edilen yaşlı nüfusun sektörel dağılımı incelendiğinde, 2020 yılında yaşlı nüfusun \%64,2'sinin tarım, \%27,7'sinin hizmetler, \%6,1'inin sanayi, \%2,0'sinin ise inşaat sektöründe yer aldığı görüldü.

“Mutlu olduğunu beyan eden yaşlı bireylerin oranı \%56,2 oldu”

Yaşam memnuniyeti araştırması sonuçlarına göre, mutlu olduğunu beyan eden 18 ve daha yukarı yaştaki bireylerin oranı 2021 yılında \%49,3 iken bu oran 65 ve daha yukarı yaştaki bireyler için \%56,2 oldu. Yaşlı bireylerin genel mutluluk düzeyi cinsiyete göre incelendiğinde, 2021 yılında erkeklerin \%51,2'si, kadınların ise \%60,1'i mutlu olduğunu beyan etti.

Yaşlı bireylerin mutluluk kaynağı \%59,9 ile aileleri oldu. Yaşam memnuniyeti araştırması sonuçlarına göre, yaşlı bireylerin 2016 yılında en önemli mutluluk kaynağı \%64,2 ile aileleri, \%18,0 ile çocukları, \%6,9 ile eşleri, \%6,4 ile torunları iken 2021 yılında \%59,9 ile aileleri, \!,5 ile çocukları, \%8,1 ile torunları ve \%6,2 ile eşleri oldu.

“İnternet kullanan yaşlı bireylerin oranı 4 kat arttı”

Hanehalkı bilişim teknolojileri kullanım araştırması sonuçlarına göre, internet kullanan 65-74 yaş grubundaki bireylerin oranı 2016 yılında \%8,8 iken bu oran 2021 yılında \%32,5'e yükseldi. İnternet kullanan yaşlı bireyler cinsiyete göre incelendiğinde, erkeklerin kadınlardan daha fazla İnternet kullandığı görüldü. İnternet kullanan yaşlı erkeklerin oranı 2021 yılında \%40,0 iken yaşlı kadınların oranı \%25,9 oldu.

Ahmet Akbuğa