Uzmanlara göre sorun, motor yağının boşaltıldığı karter tapasının ucundaki sızdırmazlık pulu. Değeri ortalama 200 TL olan bu parça, ihmal edildiğinde motorun tamamen kilitlenmesine kadar giden ciddi arızalara neden oluyor.
GÖZDEN KAÇAN PARÇA: KARTER TAPASI PULU
Motorun en alt kısmında bulunan ve yağın biriktiği hazneye karter adı veriliyor. Yağ değişimi sırasında karterin altındaki tapa sökülerek kirli yağ boşaltılıyor, ardından tapa yeniden takılıp yeni yağ ekleniyor. İşlem basit gibi görünse de asıl kritik nokta, tapayla birlikte kullanılan bakır veya alüminyum sızdırmazlık pulu.
Bu pul, mühendislikte “Crush Washer (Ezilen Pul)” olarak adlandırılıyor ve tek kullanımlık olarak üretiliyor. Sıkıldığında ezilerek sızdırmazlık sağlayan pul, ikinci kez kullanıldığında bu özelliğini kaybediyor.
⸻
“BİR ŞEY OLMAZ” DENİLEN NOKTADA FELAKET BAŞLIYOR
Sanayi alışkanlıklarında çoğu zaman eski pul yeniden kullanılıyor. Yağ sızıntısı olmasın diye bu kez tapa daha sert sıkılıyor. Ancak modern araçların karterleri genellikle alüminyum, tapaları ise çelik. Sert çeliğin yumuşak alüminyuma fazla torkla uygulanması, dişlerin bozulmasına yol açıyor.
Bu durum sanayi jargonunda “diş sıyırma” veya “yalama” olarak adlandırılıyor. Tapa ilk anda tutuyor gibi görünse de aslında dişler hasar görüyor ve zamanla yerinden çıkma riski oluşuyor.
⸻
İKİ KABUS SENARYOSU
1. Sinsi Ölüm (Yavaş Yağ Kaçağı):
Hasarlı tapa önce damlatmaya başlıyor. Ancak araçların altında bulunan karter muhafazası nedeniyle yağ yere damlamıyor, muhafaza içinde birikiyor. Sürücü durumu fark etmiyor, motor yağ eksiltmeye devam ediyor. Yağ seviyesi kritik seviyenin altına indiğinde motor içi yağlama kesiliyor, turbo ve yataklar zarar görüyor.
2. Ani Ölüm (Tapayı Otoyolda Kaybetmek):
En tehlikeli senaryoda, tapa yüksek hızda tamamen yerinden fırlıyor. Karterdeki 4-5 litre yağ saniyeler içinde boşalıyor, motor yağsız kalıyor. Uzmanlara göre modern bir araçta bile 20-30 saniye içinde motor kilitlenebiliyor. Sonuç: sandık motor değişimi. 2026 itibarıyla bu maliyet 200 bin – 350 bin TL arasında.
⸻
“KILAVUZ ÇEKELİM” TEKLİFİNE DİKKAT
Diş sıyırma yaşandığında bazı ustalar karteri sökmeden kılavuz çekme veya Helicoil uygulamasını öneriyor. Ancak bu işlem araç üzerindeyken yapıldığında metal talaşlarının karter içine düşme riski bulunuyor. Bu talaşlar motor içinde dolaşarak yataklara ciddi zarar verebiliyor. En sağlıklı çözüm, karterin sökülerek onarılması ya da değiştirilmesi olarak gösteriliyor.
⸻
VAKUMLA YAĞ ÇEKME YÖNTEMİ TARTIŞMALI
Bazı hızlı bakım servislerinde yağ, tapayı sökmeden vakumla çekiliyor. Bu yöntem tapayı korusa da uzmanlar, karterin dibinde biriken tortu ve metal parçalarının bu şekilde temizlenemediğine dikkat çekiyor. Yerçekimiyle boşaltma yöntemi, dipteki kirin de dışarı atılmasını sağlıyor.
⸻
UZMANLARDAN ARAÇ SAHİPLERİNE UYARI
Uzmanlar, her yağ değişiminde şu noktalara dikkat edilmesini öneriyor:
• Karter tapa pulu mutlaka yenilenmeli
• Tapa, tork anahtarıyla ve üreticinin belirttiği değerde (genellikle 25–30 Nm) sıkılmalı
• Fatura veya parça listesinde “Karter Tapa Pulu” ibaresi mutlaka yer almalı
Ayrıca bazı sürücüler, motor içindeki metal tozlarını toplaması için mıknatıslı karter tapası tercih ediyor.
Uzmanların ortak uyarısı net:
“200 liralık bir puldan tasarruf etmek, bir araba parası ödemenize neden olabilir.”