Anadolu’nun en eski buğday türlerinden biri olan ve Kars’ta yetiştirilen Kavılca buğdayından elde edilen Kavılca unu, son yıllarda sağlıklı beslenmeye yönelen vatandaşların ilgisini çekiyor. Doğal yapısı, besin değeri ve lezzetiyle öne çıkan Kavılca unu, hem yerel üreticilerin hem de tüketicilerin gözdesi haline geldi.
Kars’ın Susuz ilçesine bağlı İncesu köyünde Kavılca unu üretimi yapan Bülent Pezük’ü Kaymakam Muhammed Emin Tutal, beraberindeki İlçe Tarım ve Orman Müdürü Gülten Özşirvan ve İncesu köyü muhtarı Abdulkadir Eker ile birlikte, ziyaret etti. Kaymakam Muhammed Emin Tutal, kavılca unu üretimi yapan Pezük’ten üretim hakkında bilgi aldı. Tutal, üretici Bülent Pezük’e çalışmalarında kolaylıklar diledi.
Öte yandan yaklaşık 13 bin yıllık geçmişe sahip olan Kavılca buğdayı, genetiği değişmemiş nadir ata tohumları arasında yer alıyor. Kars’ın yüksek rakımlı ve sert iklim koşullarında yetişen bu özel buğdaydan elde edilen un, katkı maddesi içermemesi ve doğal üretim süreciyle dikkat çekiyor.
"Besin değeri yüksek, glisemik indeksi düşük"
Kavılca ununun lif, protein, mineral ve antioksidan açısından zengin olduğu, düşük glisemik indeksine sahip olması nedeniyle kan şekerini dengede tutmaya yardımcı olan Kavılca unu, özellikle diyabet hastaları ve sağlıklı beslenmek isteyenler tarafından tercih ediliyor. Ayrıca uzun süre tok tutma özelliği sayesinde diyet listelerinde de yer buluyor.
Kavılca buğdayının modern buğday türlerine göre daha düşük gluten oranına sahip olması, sindirimi kolaylaştırıyor. Bu özelliğiyle mide ve bağırsak hassasiyeti olan bireyler için daha uygun bir alternatif olarak görülüyor. Alerjik reaksiyon riskinin de daha düşük olduğu ifade ediliyor.
Kendine has aroması ve yoğun tadıyla bilinen Kavılca unu, ekmek, erişte, mantı, kek ve kurabiye gibi birçok üründe kullanılıyor. Taş değirmenlerde öğütülerek elde edilen un, geleneksel yöntemlerle üretilmesi sayesinde lezzetini ve besin değerini koruyor.
Kavılca buğdayına olan ilginin artması, Kars’taki yerel üreticilere de ekonomik katkı sağlıyor. Üreticiler, Kavılca tarımının yaygınlaşmasıyla hem ata tohumlarının korunacağını hem de bölge ekonomisinin güçleneceğini belirtiyor.
Sağlıklı ve doğal ürünlere yönelimin arttığı günümüzde, Kars’ın kadim mirası Kavılca unu, sofralardaki yerini her geçen gün daha da sağlamlaştırıyor.