Tek Nokta Değil, Kilometrelerce Yol Denetleniyor
Yıllardır sürücüler arasında yaygın olan “radar uyarısı gelince yavaşla” refleksi, trafik güvenliği açısından yetersiz kalıyordu. 2026 ile birlikte denetimler teknolojik bir üst seviyeye taşındı. Artık yol kenarındaki kameralar yalnızca tek bir noktayı değil, kilometrelerce uzunluktaki güzergâhı saniye saniye izliyor.
PTS (Plaka Tanıma Sistemi) kameralarının giriş ve çıkış noktalarına yerleştirilmesiyle oluşturulan Hız Koridorları, matematiksel hesaplamayla ihlali tespit ediyor. Kamera önünden düşük hızla geçseniz bile, iki kamera arasındaki mesafeyi olması gerekenden kısa sürede tamamladıysanız sistem bunu otomatik olarak belirliyor ve cezayı kesiyor.
Matematik Yalan Söylemez: Sistem Nasıl Çalışıyor?
Ortalama Hız İhlal Tespit Sistemi, “Yol = Hız x Zaman” formülüne dayanıyor.
Örneğin Ankara-İstanbul otoyolunda iki gişe arası 100 kilometre ve hız sınırı 140 km/s ise, bu mesafenin en az 42 dakikada kat edilmesi gerekiyor.
Sürücü A noktasına 14.00’te girip B noktasından 14.35’te çıkarsa, sistem hesaplıyor: 100 kilometre 35 dakikada alındıysa ortalama hız 171 km/s. Çıkışta hız düşürmek sonucu değiştirmiyor; sistem süreye bakarak cezayı fotoğrafla birlikte otomatik olarak onaylıyor.
“Mola Veririm Kurtarırım” Efsanesi Tarih Oldu
Sürücüler arasında yayılan “hızlı giderim, sonra mola verip ortalamayı düşürürüm” düşüncesi de 2026’da geçerliliğini yitirdi. Yeni sistem, uzun mesafeli gişeden gişeye ölçüm yerine kavşaktan kavşağa kısa menzilli koridorlar kuruyor.
Kuzey Marmara, İzmir-İstanbul ve Anadolu otoyollarında kameralar her 10–20 kilometrede bir, dinlenme tesislerinin giriş-çıkışlarına yerleştirildi. Mola vermeden önceki kısa parkurda hız sınırı aşılmışsa ceza kaçınılmaz oluyor. Sistem, yolculuğu onlarca parçaya bölerek her bölümü ayrı ayrı denetleyebiliyor.
Yapay Zekâ ile Kemer, Telefon ve Şerit Denetimi
Yeni nesil PTS kameraları yalnızca hız ölçmüyor. Kızılötesi (IR) ve yüksek çözünürlüklü lensler sayesinde, zifiri karanlıkta bile araç içi net şekilde görüntülenebiliyor.
Yapay zekâ destekli yazılımlar saniyede binlerce görüntüyü tarayarak:
• Emniyet kemeri takılı mı,
• Cep telefonu elde veya kulakta mı,
• Kamyon ve otobüslerde şerit ihlali ya da emniyet şeridi kullanımı var mı
gibi ihlalleri tespit ediyor. Artık sürücüler, evlerine gelen tebligatta telefonla konuşurken çekilmiş net fotoğrafları görebiliyor.
%10 Tolerans Yanlış Anlaşılıyor
Sürücülerin sıkça karıştırdığı %10 tolerans, bir hak değil cihaz hata payı olarak uygulanıyor.
• Otoyollarda (140 km/s): Ceza 154 km/s’den itibaren başlıyor.
• Bölünmüş yollarda (110 km/s): Ceza 121 km/s’den itibaren kesiliyor.
Akıllı koridorlarda ortalama hızın toleransı 1 km/s bile aşması cezayı tetikliyor. Polis inisiyatifi ortadan kalkarken, yazılım hata kabul etmiyor.
Radar Tespit Cihazı Bulundurmak Suç
Radar noktalarını gösteren cihaz veya uygulamalarla sistemden kaçmak da mümkün değil. 2026 trafik mevzuatına göre araçta radar tespit cihazı bulundurmanın cezası ağır ve cihazlara el konuluyor. Üstelik ortalama hız sisteminde radarın yeri değil, A noktasından B noktasına varış süresi esas alınıyor.
Kısacası 2026 itibarıyla yollarda yeni dönem başladı: Hız düşürüp tekrar gaza basmak işe yaramıyor, yapay zekâlı sistemler sürücünün tüm yolculuğunu mercek altına alıyor.