Vali Kalaylı’dan “Bilge Kral” Aliya İzzetbegoviç’e vefa

Kalaylı, paylaşımında İzzetbegoviç’e atfedilen, Batı’nın refahı ve sömürgecilik geçmişine ilişkin şu sözlere yer verdi:

“Bunu hiç unutma evlat: Batı hiçbir zaman medenî olmamıştır ve bugünkü refahı; devam edegelen sömürgeciliği, döktüğü kan, akıttığı gözyaşı ve çektirdiği acılar üzerine kuruludur.”

Vali Kalaylı, anma mesajını “Vefatının seneidevriyesinde rahmetle anıyorum. Ruhu şad, makamı âli ve mekânı cennet olsun” ifadeleriyle tamamladı.

ALİYA İZZETBEGOVİÇ KİMDİR?

8 Ağustos 1925’te Bosanski Şamac’ta doğan Aliya İzzetbegoviç, hukukçu, yazar ve devlet adamıydı. Gençlik yıllarından itibaren Müslüman Boşnakların hakları ve kimlikleri için yürüttüğü çalışmalarla tanındı. Yugoslavya döneminde iki kez cezaevine girdi.

1990’da Demokratik Eylem Partisinin (SDA) kuruluşuna öncülük eden İzzetbegoviç, aynı yıl Bosna Hersek’in yönetiminin başına geçti. Yugoslavya’nın dağılma sürecinde ülkesinin bağımsızlığını savundu; 1992-1995 yıllarındaki Bosna Savaşı sırasında siyasi liderliği üstlendi.

NEDEN ÖNEMLİ BİR LİDER?

İzzetbegoviç’in tarihî önemi, Bosna Hersek’in bağımsızlığının ve devlet olarak varlığının korunması için yürüttüğü mücadeleden kaynaklanıyor. Saraybosna kuşatması, sivillere yönelik katliamlar ve kitlesel göçlerle anılan savaş yıllarında ülkesinin uluslararası alandaki başlıca temsilcisi oldu.

1995’te savaşı sona erdiren Dayton Barış Anlaşması sürecinde Bosna Hersek’i temsil etti. Anlaşma silahları sustururken ülkeye karmaşık bir yönetim yapısı getirdi. İzzetbegoviç’in siyasi mirasında, savaş koşullarındaki direnişi kadar barış arayışı da önemli yer tuttu.

DÜŞÜNCELERİ VE ESERLERİYLE DE İZ BIRAKTI

Türkiye’de “Bilge Kral” olarak anılan İzzetbegoviç, düşünce dünyasında da etkili oldu. “Doğu ve Batı Arasında İslam”, “İslam Deklarasyonu” ve “Özgürlüğe Kaçışım” gibi eserlerinde inanç, ahlak, insan ve özgürlük meselelerini ele aldı.

19 Ekim 2003’te Saraybosna’da hayatını kaybeden İzzetbegoviç, Kovaçi Şehitliği’ne defnedildi. Ardında bağımsızlık mücadelesiyle şekillenen bir siyasi miras ve farklı dillere çevrilen eserler bıraktı.