6 Şubat depremlerinde hayatını kaybedenleri anarak açıklamasına başlayan Güçyetmez, deprem riskinin açık ve bilinir olmasına rağmen gerekli önlemlerin hâlâ alınmadığını vurguladı. Güçyetmez, “Depremin üçüncü yılında, ne yazık ki dünden daha hazır değiliz” ifadelerini kullandı.
“Afetler Kader Değildir”
Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğunu hatırlatan Güçyetmez, depremlerin kaçınılmaz ancak afetlerin önlenebilir olduğuna dikkat çekti. Güçyetmez, “Depremler olmaya devam edecek. Asıl mesele, depremlerin afete dönüşmesini engellemektir. Afetler kader değildir; bilimi, mühendisliği ve kamusal sorumluluğu yok sayan politikaların acı sonucudur” diye konuştu.
Ülke genelinde acilen yapılması gerekenlerin belli olduğunu ifade eden Güçyetmez, güncel ve şeffaf bir yapı envanterinin oluşturulması, kentsel dönüşümün rant değil risk temelli yürütülmesi ve yapı üretiminin tüm aşamalarında mühendislik hizmetlerinin eksiksiz uygulanması gerektiğini söyledi.
“Risk Belli, Çözüm Belli”
Deprem konusunun sadece büyük felaketlerin ardından gündeme geldiğini belirten Güçyetmez, “Birkaç gün konuşuluyor, sonra bir sonraki depreme kadar unutuluyor. Önlem alınmadığı için orta büyüklükteki depremler bile büyük can kayıplarına ve yıkımlara yol açıyor” dedi.
Deprem Davalarına Değindi
Deprem sonrası açılan davalara da değinen Güçyetmez, mühendislerin projeler için ömür boyu sorumlu tutulmasının doğru olmadığını savundu. Güçyetmez, “Elbette suçlu olan herkes adil ve eşit biçimde yargılanmalıdır. Ancak bir binada sonradan kolon kesilmiş, kaçak kat çıkılmış ya da mevzuata aykırı tadilat yapılmışsa, bunun sorumluluğu projeyi yapan mühendise yüklenemez. Denetim görevini yerine getirmeyen idarelerin de sorumluluğu vardır” diye konuştu.
Mevcut binaların belirli aralıklarla, araç muayenesi benzeri denetimlerden geçirilmesi gerektiğini vurgulayan Güçyetmez, vatandaşların oturdukları binaların deprem riskini bilme hakkı olduğunu ifade etti.
“Geçmişi Çabuk Unutuyoruz”
Türkiye’deki yapı stokunun önemli bir bölümünün hâlâ yüksek deprem riski taşıdığını belirten Güçyetmez, özellikle 2000 yılı öncesi yapılan binaların büyük risk altında olduğunu söyledi. Son 25 yılda çıkarılan imar aflarının, mühendislik hizmeti almamış yapıların yasallaşmasına neden olduğunu dile getiren Güçyetmez, tarım arazilerinin imara açılmasının da riski artırdığını kaydetti.
Kentsel Dönüşüm Eleştirisi
Kentsel dönüşüm uygulamalarının çoğunlukla arsa değeri yüksek bölgelerde parsel bazlı yenilemelere dönüştüğünü ifade eden Güçyetmez, dönüşümün zemin, nüfus yoğunluğu, ulaşım ve toplanma alanlarıyla birlikte ele alınması gereken kamusal bir planlama süreci olduğunu söyledi. Özellikle dar gelirli bölgelerde dönüşümün ya hiç başlamadığını ya da sürdürülemediğini vurguladı.
“Depreme Hazırlık Afet Öncesinde Başlar”
Deprem toplanma alanlarının hayati öneme sahip olduğunu belirten Güçyetmez, bu alanların yalnızca boş araziler değil, temel ihtiyaçları karşılayabilecek altyapıya sahip olması gerektiğini ifade etti.
Açıklamasının sonunda, 6 Şubat depremlerinin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen sorunların hâlâ çözülemediğini belirten Güçyetmez, “Yeniden inşa yalnızca bina yapmak değildir. Kentlerin sosyal, ekonomik ve kültürel dokusunun da yeniden ayağa kaldırılması gerekir. Deprem sonrası iyileşme uzun soluklu ve çok boyutlu bir süreçtir” dedi.
