Bünyamin Bozgeyik’ten Saçaklızade Mehmet Efendi Türbesi’ne Anlamlı Ziyaret

Bozgeyik’e ziyarette AK Parti Şahinbey İlçe Başkanı Mehmet Tiryaki ile il ve ilçe yönetim kurulu üyeleri eşlik etti. Heyet, Saçaklızade Mehmet Efendi’nin kabri başında dua ederek Gaziantep’in manevi değerlerini yâd etti.

“Gönüllerde İz Bırakan Büyüklerimizi Dualarla Andık”

Ziyarete ilişkin açıklama yapan Milletvekili Bünyamin Bozgeyik, şu ifadeleri kullandı:

“Çocukluğumuzun geçtiği mahallemizde bulunan Saçaklı Türbesi’ni, Saçaklızade Mehmet Efendi Hazretleri’nin kabrini ziyaret ettik. Allah yolunda ömrünü vakfeden, gönüllerde iz bırakan büyüklerimizi ve evliyalarımızı dualarla yâd ettik. Rabbim bizleri onların güzel izinden ayırmasın, dualarını ve şefaatlerini üzerimizden eksik eylemesin.”

Saçaklızade Mehmet Efendi Kimdir?

Asıl adı Mehmed bin Ebû Bekir olan Saçaklızade Mehmet Efendi, 1660-1670 yılları arasında Maraş’ta dünyaya geldi. Ailesi nedeniyle “Saçaklızade”, doğduğu şehir dolayısıyla da “Maraşî” adıyla tanındı.

İlk eğitimini memleketinde alan Saçaklızade; Hasan Maraşî, Darendeli Hamza Efendi ve Tıbyan Tefsiri’nin mütercimi Ayıntabî Mehmed Efendi gibi dönemin önemli isimlerinden ders aldı. Şam’da Abdülganî en-Nablusî’den tefsir, hadis ve tasavvuf eğitimi gördü; Kadiriyye ve Nakşibendiyye icazeti aldı.

Maraş’a döndükten sonra medresede ders veren Saçaklızade, öğrenci yetiştirmenin yanı sıra tefsir, kıraat, fıkıh, kelâm, mantık, münazara, tasavvuf ve ahlak alanlarında çok sayıda eser kaleme aldı. Kendisine nispet edilen eserlerin sayısı kaynaklara göre değişmekle birlikte 120’ye kadar çıkmaktadır.

En önemli çalışmalarından biri olan Tertîbü’l-Ulûm, Osmanlı medreselerindeki eğitim sistemini ve okutulan dersleri değerlendiren nadir kaynaklardan biri kabul ediliyor. Saçaklızade’nin 1732 yılında vefat ettiği belirtiliyor. TDV İslâm Ansiklopedisi⁠

Gaziantep İçin Önemi Nedir?

Saçaklızade Mehmet Efendi’nin Gaziantep’le bağlantısı hem ilmî belgelerde hem de halk arasında anlatılan rivayetlerde görülüyor. Gaziantep Şer‘iyye Sicilleri’nde yer alan bir kayıt, onun Maraş’taki bir medresede ders verdiğini ortaya koyarken, öğrencileri arasında Abdurrahman bin Ali Ayıntabî’nin bulunması da Antep ilim çevresiyle ilişkisini gösteriyor.

Vefat yeri konusunda farklı kayıtlar bulunuyor. Akademik kaynaklarda Maraş’ta vefat ederek Şeyh Âdil Mezarlığı’na defnedildiği görüşü öne çıkarken, bazı kaynaklarda Kilis’e irşat amacıyla giderken Gaziantep yakınlarında hayatını kaybettiği ve Saçaklıtepesi’ne defnedildiği aktarılıyor.

Gaziantep’te bulunan türbe ve çilehane, halk arasında Saçaklızade Mehmet Efendi’ye nispet ediliyor. Türbenin bulunduğu bölgenin “Saçaklı” adıyla anılması da bu manevi mirasın şehir hafızasındaki yerini gösteriyor. TDV İslâm Ansiklopedisi⁠

Saçaklızade’ye Atfedilen Kerametler

Saçaklızade Mehmet Efendi hakkında kuşaktan kuşağa aktarılan çok sayıda menkıbe bulunuyor. Bunların tarihî olarak doğrulanmış bilgiler değil, halk inancı ve sözlü kültür kapsamında değerlendirilmesi gerekiyor.

Rivayetlerden birine göre Saçaklızade, öğrenim yolculuğu sırasında karşılaştığı iki dervişle birlikte dua etmiş ve önlerinde bir sofra belirmiştir. Bir başka menkıbede ise Ahır Dağı’ndan kestiği odunları bir aslana yükleyerek şehre getirdiği anlatılır.

Köprü yapımıyla ilgili rivayette de inşaat için suyun çekilemediği bölgelere Saçaklızade’nin altın veya seccade attığı, suyun bu noktalardan çekilmesiyle köprü ayaklarının yapılabildiği aktarılır.

Gaziantep’te anlatılan bir başka menkıbeye göre ise cenaze namazına katılan bir köylünün yanında bulunan saban demiri, daha sonra ateşte ısıtılamamıştır. Bu olayın ardından Antep halkının Saçaklızade adına türbe yaptırdığı ve bölgenin zamanla onun adıyla anıldığı rivayet edilir. Saçaklızade Mehmet Efendi’ye ilişkin menkıbeler⁠