HTŞ kaynakları, ilk saldırının Dürzi gruplar tarafından gerçekleştirildiğini öne sürerken, bölgedeki gerilim Suriye’nin kırılgan istikrarını bir kez daha tartışmaya açtı.
Suriye resmi haber ajansı SANA, Süveyda’da Dürzilere bağlı unsurların HTŞ güçlerine ait noktalara saldırı düzenlediğini, misilleme üzerine çatışmaların başladığını duyurdu. Ağır ve makineli silahların kullanıldığı çatışmalarda ölü ya da yaralı sayısına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
SANA’nın aktardığı bir diğer haberde ise Süveyda’nın Busan köyünde, aktivist olduğu belirtilen Enver Fevzat eş-Şair’in, kimliği belirsiz silahlı bir kişinin evinin önünde açtığı ateş sonucu hayatını kaybettiği belirtildi. Olayın arkasında Dürzilere bağlı “Ulusal Muhafız” adlı grubun olduğu iddia edildi.
GERİLİM NASIL BAŞLADI?
Süveyda’da 13 Temmuz’da bedevi Arap aşiretleri ile Dürzi silahlı gruplar arasında başlayan çatışmalar, Şam’daki HTŞ yönetiminin aşiretlere destek amacıyla bölgeye güç göndermesiyle büyümüştü. Bu süreçte özellikle Dürzi sivillere yönelik insan hakları ihlalleri ve sivil kayıplar gündeme gelmiş, tarafların karşılıklı saldırılarında çok sayıda kişi yaşamını yitirmişti. Daha sonra bölgede ateşkes sağlanmıştı.
İSRAİL’İN SALDIRILARI GERİLİMİ TIRMANDIRDI
Ateşkesin hemen ardından, 16 Temmuz’da İsrail, “Dürzileri koruma” gerekçesiyle Şam’daki Cumhurbaşkanlığı yerleşkesi, Genelkurmay Başkanlığı ve Savunma Bakanlığına saldırı düzenledi. Aynı gün Süveyda’da hükümet ile yerel gruplar arasında yeniden ateşkes ilan edilirken, İsrail savaş uçakları Şam ve Dera’yı da hedef aldı.
DİPLOMASİ VE VAATLER
HTŞ Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Ürdün Dışişleri Bakanı Eymen es-Safedi ve ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, 16 Eylül’de Şam’daki Tişrin Sarayı’nda bir araya gelmiş, Süveyda için ortak bir yol haritası üzerinde uzlaşıldığını açıklamıştı.
Bu çerçevede sivillere zarar verenlerin soruşturulması, insani ve tıbbi yardımların kesintisiz ulaştırılması, zarar görenlere tazminat ödenmesi, yerleşimlerin onarılması ve göç edenlerin dönüşünün kolaylaştırılması vaat edilmişti.
KİM KAZANIYOR?
Bölgedeki son çatışmalar, “Suriye’nin istikrarını kim bozuyor, kim fayda sağlıyor?” sorusunu yeniden gündeme taşıdı. Bölgeyi yakından izleyen kaynaklara göre, İsrail’in Dürzi kartını ve kuzeyde YPG üzerinden kurduğu etkiyi, Şam üzerindeki baskıyı artırmak için kullandığı yönündeki değerlendirmeler güçleniyor. Uzmanlar, Süveyda’daki her yeni çatışmanın Şam yönetimini zayıflattığını, ülkenin güneyinde kalıcı bir istikrarsızlık alanı oluşturduğunu ve bunun da bölgesel aktörlerin manevra alanını genişlettiğini belirtiyor.