Bölgede tansiyonun yükselmesi ve İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki hamleleri sonrası petrol ticaretinde ciddi aksamalar yaşandı. Bu gelişmeler Irak’ın petrol ihracatını da olumsuz etkilerken, Bağdat yönetimi alternatif güzergâh arayışına yöneldi.
Ceyhan hattı yeniden gündemde
Irak Petrol Bakanlığı, kuzeyde üretilen petrolün Türkiye üzerinden dünya piyasalarına ulaştırılması için yeni bir plan hazırladı. Bu kapsamda petrolün Türkiye’de bulunan Ceyhan Limanı üzerinden ihraç edilmesi gündeme geldi.
Plan doğrultusunda, IKBY sahalarından günlük yaklaşık 300 bin varil petrolün boru hattı aracılığıyla sevk edilmesi hedefleniyor. Söz konusu hattın kapasitesinin ise günlük yaklaşık 900 bin varil olduğu belirtiliyor. Kriz öncesinde IKBY sahalarından günlük en az 200 bin varil petrol ihracatı gerçekleştiriliyordu.
IKBY’den şartlı yaklaşım
Ancak Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Doğal Kaynaklar Bakanlığı, petrol ihracatının yeniden başlaması için bazı şartlar ileri sürdü. Bu nedenle Bağdat’ın teklifine şu aşamada onay verilmedi.
Bağdat yönetimi ise söz konusu şartların petrol ihracatıyla doğrudan bağlantılı olmadığını savunarak IKBY’ye çağrıda bulundu. Irak Petrol Bakanlığı, petrol ihracatının ülkenin ulusal çıkarları ve anayasal çerçevesi doğrultusunda yeniden başlatılması gerektiğini vurguladı.
Savaş üretimi düşürdü
Orta Doğu’da devam eden çatışmalar Irak’ın petrol üretimini de ciddi şekilde etkiledi. Ülkenin günlük petrol üretiminin savaş öncesine kıyasla büyük ölçüde düşerek yaklaşık 1–1,4 milyon varil seviyesine gerilediği belirtiliyor.
Uzmanlar, Irak’ın Türkiye üzerinden petrol sevkiyatını artırma planının bölgedeki enerji dengeleri açısından kritik olduğunu ifade ediyor. Ancak Bağdat ile IKBY arasındaki anlaşmazlık çözülmeden hattın tam kapasiteyle çalışmasının zor olduğu değerlendiriliyor.