Kuver bitti, yeni sistem devrede
Yeni yönetmelik sonrası kuver yansıtılması halinde yüksek cezalar gündeme gelince, bazı işletmeler yurt dışında sık görülen “gönüllü bahşiş” modeline geçti. Hesap fişlerinde artık “No service fee” (zorunlu kuver/servis bedeli yok) ifadesi yer alırken, fişin alt kısmında %8, %10 ve %15 gibi bahşiş seçenekleri sunuluyor. Garsonlar, bu oranlardan birinin seçilmesi halinde tutarın POS üzerinden resmi bahşiş olarak yansıtıldığını belirtiyor.
Kayıt dışılık azalıyor
Bahşişlerin POS üzerinden alınmasıyla elden nakit dönemi büyük ölçüde kapanıyor. Böylece kayıt dışı hareketlilik azalıyor, bahşişler vergilendiriliyor; çalışanlar da gelirlerini resmi şekilde alabiliyor. İşletmeler açısından ise hukuki riskler düşüyor.
Tüketici ikiye bölündü
Kısa sürede yaygınlaşan gönüllü bahşiş uygulaması, müşteriler arasında farklı tepkiler doğurdu.
Bazı tüketiciler, “Zorunlu değil; istersek veririz” diyerek sistemi desteklerken, kimi müşteriler ise kuverin isim değiştirerek geri döndüğünü savunuyor. Genel eğilim, zorunlu kuvere kıyasla bu modelin daha kabul edilebilir olduğu yönünde.
Kuver menü zamlarını gizliyordu
Sektör temsilcileri, kuverin özellikle büyük şehirler ve turistik merkezlerde önemli bir ek gelir olduğunu, kişi başı 50–250 TL bandındaki ücretlerin yıllık milyarlarca liralık hacim oluşturduğunu belirtiyor. Ancak bu gelirin büyük bölümünün garsonlara yansımadığı, işletme cirosunda eridiği uzun süredir eleştiriliyordu. Kuver, menüye doğrudan yansıtılamayan zamlar için gizli dengeleme aracı olarak kullanılıyordu.
Hesabın %30’una varan ekler tarihe karışıyor
Eski uygulamada servis, masa ve kuver adlarıyla %30’a varan ek bedeller fişe eklenebiliyordu. Yeni düzenlemeyle tüketici yalnızca sipariş ettiği ve tükettiği ürünlerin bedelini ödeyecek. Talep edilmeden masaya getirilen aperatif/kuver ürünleri için de ücret alınamayacak. Bakanlık, bahşişin ancak gönüllülük esasına dayanabileceğini net biçimde vurguladı.
Keyfi servis bedeline ağır ceza
Resmi Gazete’deki düzenlemeye göre lokanta, kafe, restoran ve pastanelerde servis, kuver, masa gibi adlarla ek ücret talep edilemeyecek. Keyfi şekilde “servis bedeli” ekleyen işletmelere 1 milyon 439 bin TL’ye varan cezalar yolda.
Gaziantep’te tablo net
Gaziantep’te bu adım, tüketicileri sevindirirken, kuver gelirine alışkın restoran işletmecilerini üzdü. Kentte beklenti; şeffaf fiyatlama, gönüllü bahşişin gerçekten zorunluluğa dönüşmemesi ve denetimlerin kararlılıkla sürdürülmesi.
