Cumhurbaşkanlığı Sağlık Politikaları Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder’in değerlendirmelerine göre, sigaranın Türkiye ekonomisine yıllık maliyeti 24 milyar dolar olarak hesaplanıyor — bu rakam üzerinde tedavi giderleri, iş gücü kaybı ve dolaylı maliyetler eklenince daha da yükselebilir.
Gaziantepli vatandaşlar ve sağlık uzmanları için bu durum:
-
Hem kamu sağlık harcamalarını hem de bireylerin harcamalarını artıran mali bir yük olarak görülüyor.
-
Özellikle düşük gelirli bireylerde sağlık ve bütçe üzerindeki baskıyı yükseltiyor.
Neden “Paket Fiyatı 300 TL” Dendi?
Prof. Dr. Ergüder’in görüşüne göre:
Türkiye’de sigara fiyatlarının OECD ülkelerine göre göreceli olarak ucuz olması, tüketimi azaltmayı zorlaştırıyor.
Geçmişte yapılan fiyat artışlarının tüketimi düşürdüğü görülmüş: fiyat %10 artınca tüketim yaklaşık %8 azalmış.
Bu yüzden, bir paketin fiyatının en az 300 TL olması gerektiği öneriliyor.
Gaziantep’te de bu tür fiyat artışı tartışmaları, halk sağlığı savunucuları ve yerel sağlık kuruluşları tarafından sigara tüketimini azaltma stratejisi olarak değerlendiriliyor.
Gaziantep İçin Olası Etkiler
Bütçeye etkisi: Daha yüksek fiyat, sigara harcamalarının aile bütçesine yükünü azaltabilir;
Sağlık harcamaları: Sigara kullanımının azalması, uzun vadede tütünle ilişkili hastalıkların tedavi maliyetlerini düşürebilir;
Kaçak riskleri: Fiyatın çok yükselmesinin, kayıt dışı ürün pazarını teşvik etme riski yerel tütün satış noktalarının gündeminde. (Türkiye genelinde sigara fiyatları hâlihazırda farklı markalara göre değişirken, örneğin ana markalar bir paket sigara için ortalama ~68 TL civarında satılıyor).
Gaziantep’te Ne Değişebilir?
Yerel sağlık kuruluşları ve sivil toplum örgütleri sigaraya karşı kampanyalar düzenleyebilir.
Vergi ve fiyat politikasındaki olası değişiklikler, Gaziantep’te akaryakıt, gıda ve diğer temel harcamalar gibi maliyetleri de dolaylı etkileyebilir.
Tüketici bilinci artarsa, özellikle gençler ve aileler arasında sigara bırakma motivasyonu yükselebilir.
