Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürü Turgay Türkyılmaz, Türk somonu üretiminin Samsun’da başladığını ve bugün Karadeniz’in tamamına yayıldığını belirterek, "3-5 yıl içerisinde 200 bin tona ulaşabilecek bir somon üretiminden söz edebiliriz" dedi.
Samsun’un su ürünleri ve balıkçılık alanında Türkiye’nin öncü şehirlerinden biri olduğunu ifade eden Türkyılmaz, av filosu, balıkçı gemisi sayısı ve ihracat kapasitesiyle kentin ilk üç şehir arasında yer aldığını söyledi. Samsun’dan yalnızca Türk somonu değil, balık unu ve balık yemi gibi ürünlerin de ihraç edildiğini kaydeden Türkyılmaz, şehrin Türkiye’nin ihracatına önemli katkı sunduğunu dile getirdi.
Türk somonunun bugün dünya markası haline geldiğini vurgulayan Türkyılmaz, sektörün ilk yıllarında yatırımcı bulmakta zorlandıklarını anlattı. 2015-2017 yıllarında yatırımcıları Karadeniz’e somon üretimi yapmaları için teşvik ettiklerini belirten Türkyılmaz, "Yatırım yapanlar büyük risk aldı ancak deneme ve tecrübeler sonucunda sektör bugün ciddi anlamda kazançlı hale geldi. Şimdi ise diğer yatırımcılar da somon üretimine girmek istiyor" ifadelerini kullandı.
Türkiye’de bugüne kadar Türk somonu alanında yaklaşık 200 bin ton proje kapasiteli 100 tesise onay verildiğini açıklayan Türkyılmaz, mevcut üretimin ise 75 bin ton seviyesinde olduğunu söyledi. İzin verilen yatırımların hayata geçirilmesi halinde kısa süre içerisinde üretimin büyük artış göstereceğini belirten Türkyılmaz, "Bugün izin verilen yatırımların tamamı devreye girerse Türkiye 3-5 yıl içinde 200 bin tonluk üretim kapasitesine ulaşabilir" diye konuştu.
Balık yetiştiriciliğinin artık avcılığın önüne geçtiğini ifade eden Türkyılmaz, Türkiye’nin bu dönüşümü dünyadaki birçok ülkeden daha erken yakaladığını kaydetti. Geçmişte avcılık yoluyla elde edilen ürün miktarının daha fazla olduğunu ancak bugün yetiştiriciliğin öne çıktığını belirten Türkyılmaz, bunun sürdürülebilir üretim açısından önemli olduğunu söyledi.
Yasa dışı avcılık ve kaçakçılıkla mücadele çalışmalarına da değinen Türkyılmaz, 15 Nisan-1 Eylül tarihleri arasındaki av yasağı döneminde yoğun denetim yaptıklarını ifade etti. Su ürünleri denetim merkezlerinin güçlendirildiğini belirten Türkyılmaz, su ürünleri mühendislerinin karada ve denizde 7 gün 24 saat görev yaptığını söyledi. Kaçak avcılık yapan bazı teknelerin kamuya geçirilmesine yönelik işlemler uygulandığını da sözlerine ekledi.
Türkiye’nin su ürünlerinde net ihracatçı ülke konumunda olduğunu belirten Türkyılmaz, 2025 yılı itibarıyla sektör ihracatının 2,25 milyar dolara ulaştığını söyledi. Türkyılmaz, 2028 hedefinin ise 3 milyar dolarlık ihracat ve 750 bin ton yetiştiricilik üretimi olduğunu açıkladı.
Türk balıkçı filosunun dünya çapında güçlü bir konumda bulunduğunu da ifade eden Türkyılmaz, Türk balıkçılarının Afrika başta olmak üzere birçok ülkede faaliyet gösterdiğini ve farklı ülkelerin Türk balıkçılarıyla ortak avcılık yapmak istediğini sözlerine ekledi.