Malatya Turgut Özal Üniversitesi (MTÜ), bölgenin en önemli su kaynaklarından biri olan Tohma Çayı’nın ekolojik durumunu ortaya koyan uluslararası düzeyde iki önemli bilimsel çalışmayı kamuoyuyla paylaştı. MTÜ Ziraat Fakültesi Su Ürünleri Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Memet Varol tarafından yürütülen araştırmalar, alanında en saygın uluslararası bilimsel dergilerden Environmental Research ve Journal of Environmental Chemical Engineering’de yayımlanarak dünya bilim literatürüne girdi. Rektör Prof. Dr. Recep Bentli, çalışmaların hem bölgesel çevre yönetimi hem de sürdürülebilir doğal kaynak kullanımı açısından önemli bilimsel veriler sunduğunu belirtti.
Sivas’ta doğan ve Malatya’dan geçerek Karakaya Barajı’na ulaşan, aynı zamanda Fırat Nehri’nin önemli kollarından biri olan Tohma Çayı; tarımsal sulama, balıkçılık ve ekosistem sürdürülebilirliği açısından kritik öneme sahiptir. 2023-2024 yılları arasında nehrin 13 farklı noktasından alınan su ve sediman örnekleri üzerinde yapılan analizler sonucunda su içerisindeki ağır metal seviyelerinin, Dünya Sağlık Örgütü ve Avrupa Birliği limit değerlerinin altında olduğu, mevcut şartlarda insan sağlığı açısından kanserojen risk bulunmadığı ve suyun tarımsal sulama ve sucul yaşam açısından uygun olduğu belirlenmiştir.
Nehir yatağındaki birikimler gelecek için uyarı niteliğinde
Araştırma kapsamında nehir tabanındaki sediman örneklerinde ise özellikle Nikel, Kadmiyum ve Krom metallerinin birikim gösterdiği tespit edilmiştir. Bu birikimlerin özellikle nehrin yukarı havzasında dip canlıları için potansiyel risk oluşturabileceği değerlendirilmiştir. Kirlilik kaynaklarına ilişkin yapılan bilimsel değerlendirmelerde, nehirdeki metal birikiminin farklı kaynaklarla ilişkili olduğu belirlenmiştir. Bu kapsamda, Kangal bölgesindeki termik santral faaliyetleri ile Kuluncak çevresindeki madencilik çalışmalarının, nehrin yukarı havzasında metal birikimine neden olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca evsel atıklar ile Organize Sanayi Bölgesi’nin atıklarını taşıyan Şahnahan Çayı’nın Tohma Çayı ile birleştiği noktalarda metal konsantrasyonlarında artış gözlemlenmiştir.
Rektör Bentli: "Bilimsel veriler, doğal kaynaklarımızın korunmasında yol göstericidir"
Malatya Turgut Özal Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Recep Bentli, "Bilimsel çalışmalarımız, Tohma Çayı’nın su kalitesinin mevcut durumda güvenli olduğunu göstermektedir. Ancak nehir tabanında tespit edilen birikimler, sanayi ve madencilik faaliyetlerinin daha yakından izlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Üniversite olarak, doğal kaynaklarımızın korunmasına katkı sunan ve karar vericilere bilimsel veri sağlayan araştırmalar yürütmeye devam edeceğiz" dedi.