Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Erzurum Şubesi’nin 4. Olağan Genel Kurulu’nda Erzurum’a müjdesini verdiği 3 hediyeden biri olan tarihi Erzurum Marşı’nın yeniden seslendirilmesi, kaydının oluşturulması ve sosyal medya platformlarda paylaşılması şehirde büyük bir ilgiyle, beğeniyle ve heyecanla karşılandı.
Facebook, X ve instagram hesaplarında, şehir portallarında ve platformlarında paylaşılan milli marş iki günde yaklaşık 500 bin kez izlendi. Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Erzurum Şubesinin Erzurum’a 10. Yıl armağanlarından olan "Erzurum Marşı" hakkında bir açıklama yapan TDED Erzurum Şube Başkanı Murat Ertaş "Erzurum Marşı yeniden yaşatma projemiz şehrin hafızasını, tarihini, milli kültürünü yeni nesillere taşımayı amaçlamaktadır. Erzurum’un 12 Mart 1918’de düşman işgalinden kuruluşundan 50 yıl öncesine kadar okullarda öğrenciler tarafından ezberlenen, bazı milli gün törenlerinde okutulan Erzurum Marşı’nın maalesef tarihi kaydı bugün elimizde bulunmaktadır. Dernek olarak yaptığımız araştırmalarda ve dönemin tanıklarından dinlediğimize göre Erzurum Marşı ile Kafkas İslam Ordusunun Marşı aynı besteyle söylenmiştir. Biz de aynı besteyle dijital teknolojiden de yararlanarak ses kaydını oluşturduk. Sözleri Müştak Sıdkı Dursunoğlu’na (1 Temmuz 1891-5 Nisan1975) ait Erzurum Marşı’nın müzik düzenlemesini TDED Erzurum Yönetim Kurulu Üyemiz eğitimci Mustafa Uğurlu, görsel düzenlemesini de yine derneğimizin yönetim kurulu üyesi Hatice Nur Ertaş yaptı. Bu marş 1918’den İstiklâl Marşı’nın kabul edildiği 12 Mart 1921’e kadar Erzurum’da ve doğuda milli marş olarak okutulmuştur. Şehrimize, hemşehrimize armağanımızdır. Mutluyuz gururluyuz" şeklinde konuştu.
Erzurum Marşı nedir?
ERZURUM MARŞI 12 Mart 1918’de Erzurum’un işgalden kurtuluşundan 12 Mart 1921’de TBMM’nin Mehmed Âkif Ersoy’un yazdığı İstiklâl Marşı’nı kabul etmesine kadar Erzurum’da okullarda, toplantılarda, törenlerde "milli marş" olarak okundu. Erzurum Marşı 108 yıl evvel de bu besteyle okunurdu. Marşın bestesi, Nuri Paşa komutasındaki Kafkas İslam Ordusu’nun marşıyla aynıdır. Türk ordusu Erzurum’u kurtardıktan sonra Kafkas İslam ordusuyla birleşmiş ve Bakü’yü de kurtarmıştır. Erzurum’un kurtuluşu Azerbaycan’ın kurtuluş müjdesidir. Erzurum’un kurtuluş günü 12 Mart 1918, Azerbaycan ise iki ay sonra 28 Mayıs 1918’dir. Kafkasya yollarının iki merkezi Erzurum ve Gence dil, musiki, kültür ve birçok konuda aynılık gösterir. Erzurum işgal olduğunda Müslüman ahali Gence’den, Bakü’den lojistik destek görmüştür. Kafkasya/Bakü İslam Hayriye Cemiyeti, 1918 yılında Bakü ve çevresinde, Erzurum ve Kars bölgesinde Bolşevik-Taşnak güçlerinin Türk nüfusa yönelik katliamları sırasında Müslümanlara insanî yardım sağlamak ve Kafkas İslam Ordusu’na destek olmak amacıyla kurulan, yardım faaliyetleri yürüten bir teşkilattır. Nuri Paşa komutasındaki ordunun Bakü’nün kurtuluşu operasyonuna lojistik ve moral desteğiyle katkı sağlamıştır. Ordunun Bakü’yü kurtaran taburunun komutanı da Erzurumlu Mürsel Paşa’dır. Kafkas İslam Ordusu’nun ve Erzurum Marşı’nın bestesi daha sonraki yıllarda İzmir Marşı’nın da bestesi oldu. Bu konuda Murat Ertaş’ın 2012’de Beyazşehir Palandöken dergisinde yayımlanan bir makalesi vardır.
ERZURUM MARŞI
Tarihler ağlar vatan yanarken
Eller öz vatanda nâra atarken
Ufukta ümidin nuru batarken
İlk sesi haykıran yüce Erzurum
Vatanı kurtaran yüce Erzurum
Bir küçük depreniş bir atlayışla
Ümitler aşlayan bir şahlanışla