Tekirdağ’ın Şarköy ilçesinde nesli tehlike altında bulunan ve yok olma riskiyle karşı karşıya olan kum zambakları yapılan bilimsel tespitlerin ardından koruma altına alındı.
İstanbul Üniversitesinden emekli hidrobiyolog Levent Artüz, Cumhuriyet Mahallesi 17 Kasım Caddesi’nde bulunan yazlığının önündeki sahil kesiminde kum zambaklarını fark ederek kayıt altına aldı. Artüz, durumu İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Botanik Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tamer Özcan’a bildirdi.
Prof. Dr. Özcan tarafından hazırlanan bilimsel raporda, Şarköy kıyılarında sınırlı sayıda doğal kum zambağı popülasyonunun bulunduğu belirtildi. Raporda, Marmara Denizi’nin akıntı sistemi ile bitkinin bölgedeki dağılımı arasında ilişki olabileceğine dikkat çekilerek, türün Şarköy’deki varlığının bilimsel açıdan araştırılmaya değer olduğu ifade edildi.
Raporda ayrıca, kum zambaklarının deniz akıntılarıyla taşınan tohumlar sayesinde bölgede yeni bir yaşam alanı oluşturmuş olabileceği ya da bugüne kadar fark edilmeyen yerel bir popülasyonun parçası olabileceği değerlendirmesine yer verildi. Konunun netlik kazanması için kıyı jeomorfolojisi, deniz akıntıları, popülasyon genetiği ve tohumların deniz suyunda canlı kalma potansiyeline yönelik disiplinler arası çalışmalar yapılmasının önem taşıdığı vurgulandı. Cezası 699 bin TL
Öte yandan 2026 yılı itibarıyla koruma altında olan kum zambağını koparmanın cezası 699 bin 245 TL idari para cezası olduğu biliniyor.
Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından "Hassas" kategorisinde değerlendirilen kum zambaklarının yaşam alanlarının; yazlık konutlaşma, yoğun plaj kullanımı ve iş makineleriyle yapılan kumsal temizlikleri nedeniyle tehdit altında olduğu belirtildi. Türün doğal ortamından sökülmesi, zarar verilmesi veya ticari amaçla toplanmasının ise idari para cezasına tabi olduğu kaydedildi.
Hazırlanan raporun ardından Şarköy Belediyesi tarafından zambaklarının bulunduğu alan çevrilerek koruma altına alındı.
Emekli hidrobiyolog Levent Artüz, Şarköy’de yoğun kullanılan bir plajda sekiz adet kum zambağından oluşan küçük bir popülasyon tespit ettiklerini belirterek, "Durumu belediyeye bildirdik. Kısa sürede bölgenin etrafı çevrilerek gerekli koruma önlemleri alındı. Şarköy adına oldukça önemli ve sevindirici bir bulgu" dedi.
Şarköy Belediye Başkanı Alpay Var da kum zambaklarının tespit edilmesinin ardından gerekli kurumlara bildirimde bulunduklarını belirterek, "Alanı koruma altına aldık. Kurumlarımızın yapacağı incelemeleri bekliyoruz. Belediye olarak ilçemizde bulunan tüm doğal değerleri ve nadir bitki türlerini korumak için çalışmalarımızı sürdüreceğiz" ifadelerini kullandı.