Amasya’daki Oluz Höyük kazısında antik çağda Doğu Akdeniz’den tüm Akdeniz kıyılarına yayılan Fenikelilerin izlerine rastlandı. Fenikelilerin ünlü şehir devleti Kartaca’dan gelmiş insan başlı cam boncuklar ve Fenike tipi bebek mezarları bulduklarını açıklayan Kazı Başkanı Prof. Dr. Şevket Dönmez, "Küpler içine yerleştirilmiş sayıları 8’i bulan bebek ve cenin mezarları Anadolu’da hiçbir yerde yok" dedi. Kazılar 2007 yılında başlamıştı
Oluz Höyük kazısında 19 yıl geride kalırken İstanbul Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Dönmez, 10 katman belirledikleri Oluz Höyük’ün 6 bin 500 yıl önceye dayanan bir kitap sayfası gibi olduğunu anlatarak; Pers, Frig, Hitit dönemlerine ait saray ve tapınaklarla, mimari kalıntılar bulduklarını söyledi. "Küpten bebek mezarları Anadolu’da hiçbir yerde yok"
Keşfedilen Kubaba kutsal alanında çok önemli bağlantılara ulaştıklarına dikkat çeken Prof. Dr. Dönmez, "Keşfettiğimiz tapınağın plan şemasına baktığımız zaman bize Arami, Fenike tapınaklarını, ince uzun, megaroid planda bir tapınağın planının ortaya çıktığını gösterdi. Fenikeliler Doğu Akdeniz’de yaşamış, Sami kökenli bir antik topluluk. Bunların Orta Anadolu’ya kadar gelmiş olmaları bizi gerçekten şaşırtıyor. Kartaca’dan gelmiş insan başlı cam boncuklar var. Fenike tipi mezarlar var. En ilginci bebek mezarları var. Küpler içine yerleştirilmiş sayıları 8’i bulan bebek ve cenin mezarları Anadolu’da hiçbir yerde yok, görmüyoruz. Aralarında mesafe olacak şekilde konumlandırılarak gömülmüş" diye konuştu.
Mezarlarla ilgili ilk değerlendirmelerde bebeklerin Fenike geleneğinde kurban edildiğini yada ölü doğsa bile bu şekilde gömüldüğünü düşündüklerini aktaran Şevket Dönmez, "Belki de çocukların kurban edildiği bir kültürden bahsedebiliriz. Fenike dünyasında çok yaygın olan ‘Tofed’ dediğimiz kurban edilmiş çocukların Anadolu’daki mezarlarıyla da karşılaşmış olabiliriz. Bunun bilimsel teyidinin yapılması ancak antropolojik değerlendirmelerle olacaktır" şeklinde konuştu. 3 bine yakın eser teslim edildi
Dönmez, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın uyguladığı Geleceğe Miras Projesi çerçevesinde süren kazılarda gün yüzüne çıkan 3 bine yakın eseri Amasya Müzesi’ne teslim ettiklerini sözlerine ekledi.