Aydın’ın Söke ilçesi Sarıkemer bölgesinde bulunan ve Kemal Sunal’ın başrolünü oynadığı İnatçı filmine de ev sahipliği yapan tarihi taş köprü, biriken çöp ve kütükler ile yıkılma tehdidi yaşarken, bölge vatandaşları DSİ’nin yapması gereken temizliği yapmayınca harekete geçerek tarihi taş köprüyü tıkayan kütükleri ateşe vererek temizlemeye çalıştı.
Aydın tarımının can damarlarından olan Büyük Menderes Nehri, doğduğu bölgeden denize döküldüğü yere kadar üzerinde yapılan birçok köprüye ev sahipliği yapıyor. Bunlardan birisi de Aydın’ın Söke ilçesine bağlı Sarıkemer’i birbirine bağlayan ve bir zamanlar deve kervanlarının geçtiği tarihi taş köprü olarak göze çarpıyor. 1988 yılında Kemal Sunal’ın başrolünü oynadığı İnatçı filminin birçok sahnesine de ev sahipliği yapan tarihi taş köprünün yıkılma tehlikesi ise hala devam ediyor. Büyük Menderes Nehri’ne insan kaynaklı olarak atılan çöpler, ağaç kütükleri ve kargılar nedeniyle menfezleri tıkanan taş köprüyü sürekli gündeme getirerek temizlenmesi için çağrıda bulunan Ekosistemi Koruma ve Doğa Severler Derneği (EKODOSD) Başkanı Bahattin Sürücü, yeni bir çağrı yaparak kalıcı bir çözüm bulunmasını istedi.
Tarihi köprüyü ateşe verdiler
Taşköprü’de uzun süredir devam eden çevresel sorunların çözülememesi nedeniyle bölgedeki vatandaşlar, kendi imkanlarıyla müdahalede bulundu. Başkan Sürücü, nehrin yukarı havzasından sürüklenen ağaç kütükleri, kargı kamışları ve çeşitli atıkların tarihi köprünün kemerlerinde birikerek hem çevre kirliliğine neden olduğunu hem de vatandaşların köprüyü kullanmasını engellediğini ifade etti. Geçmişte yaşanan taşkınlarda çöplerin büyük bölümünün denize sürüklendiğini ancak ağır ağaç kütükleri ile bitki örtüsünün köprü üzerinde kaldığını kaydeden Sürücü, ilgili kurumlar tarafından kalıcı bir çalışma yapılmaması üzerine vatandaşların köprü üzerindeki birikintileri ateşe verdiğini söyledi. Vatandaşların geçişi sağlamak amacıyla yaptığı bu müdahalenin tarihi Taşköprü’nün taşlarında is tabakası oluşturduğunu ve tescilli kültür varlığının zarar gördüğünü dile getiren Sürücü, ateşin yalnızca tarihi yapıyı değil, bölgede yaşayan kuşlar, su kaplumbağaları, su yılanları ve diğer canlıları da olumsuz etkilediğini vurguladı.
Sorunun devam ettiğine dikkat çeken Sürücü; "Oysa ateş yakmak yalnızca tarihi köprüye değil, çevredeki doğal yaşama da zarar vermektedir. Kıyıda biriken bitki örtüsünün yakılması sırasında kargı kamışları içinde barınan kuşlar, su yılanları, su kaplumbağaları ve birçok canlı da zarar görmektedir. Bugün Taşköprü’nün kemerleri yeniden tıkalı durumdadır. Yukarı havzadan gelen atıklar tekrar köprünün arkasında birikmeye başlayacak, su seviyesi düştüğünde ise bu atıklar yoğunlaşarak adeta betonlaşacaktır. Köprünün iki yanında su sirkülasyonu kesileceği için balık geçişleri engellenecek, oksijensiz kalan durgun sularda balıklar, su kaplumbağaları ve su yılanları, önceki yıllarda olduğu gibi yeniden yaşamlarını yitirecek ve buradaki hassas ekosistem büyük zarar görecektir. Sorunun en etkili çözümü, katı atıkların köprüye ulaşmadan önce kurulacak yüzer bariyer sistemleriyle kontrollü olarak toplanması, kıyıya çekilmesi ve bertaraf edilmesidir. Ancak DSİ’nin önemli projelerinden biri olan bu sistemler, aradan üç yıl geçmesine rağmen hala kıyıda tamir edilmeyi beklemektedir. Aslında çözümü zor olmayan bu sorun, yıllardır çözülemediği için vatandaşlar kendi yöntemleriyle çözüm üretmeye çalışmaktadır. Ancak çözümün ateş yakmak olması, hem tarihi Taşköprü’ye hem de bölgedeki canlılara zarar vermektedir.
Taşköprü, Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından tescillenmiş önemli bir kültür varlığıdır. Geçmişten geleceğe taşımamız gereken ortak miraslarımızdan biridir. Bu nedenle Taşköprü üzerinde kesinlikle ateş yakılmamalıdır. Bununla birlikte, vatandaşları bu noktaya getiren çevresel sorunların da ilgili kurumlar tarafından kalıcı biçimde çözüme kavuşturulması gerekmektedir. Taşköprü’nün tarihi kimliğinin korunması, Büyük Menderes Nehri ekosisteminin zarar görmemesi ve vatandaşların köprüyü güvenle kullanabilmesi için ilgili kurumların vakit kaybetmeden gerekli ve kalıcı önlemleri almasını talep ediyoruz" dedi.