Menzil Cemaati’ne bağlı Beşir Derneği’nin 2024 yılı mali raporu, tarikat ve derneklerin ekonomik gücünü yeniden gündeme taşıdı. Rapora göre dernek, yalnızca bir yılda 240 milyon 921 bin TL bağış ve 22 milyon 499 bin TL yardım geliri elde ederek toplam 263 milyon 420 bin TL gelir beyan etti.
CHP Gaziantep Milletvekili Melih Meriç, rakamların tek başına bile Türkiye’deki dini yapılanmaların ulaştığı mali büyüklüğü gösterdiğini belirtti. Meriç, “Menzil Cemaati’ne bağlı Beşir Derneği yalnızca bir yılda 263 milyon TL toplamış. Türkiye’de yüzlerce tarikat, binlerce vakıf ve dernek var. Bu tabloyu büyütün, ortaya milyarlarca liralık bir ekonomi çıkıyor. Peki bu paralar nerede toplanıyor, kim tarafından nasıl harcanıyor?” diye konuştu. Meriç, özellikle “yardım toplama” adı altında yapılan faaliyetlerin şeffaflıktan uzak olduğunu vurgulayarak, kayıt dışı gelirlerin kamu düzeni açısından ciddi risk taşıdığını belirtti.
Bu Düzenin Adı İnanç Özgürlüğü Değil, Ekonomik İmtiyaz Sistemidir
CHP’li Meriç açıklamasında, bazı dini yapılarla devlet arasındaki ekonomik ilişkilerin giderek kurumsallaştığını belirterek, “Halk kuru ekmek bulamazken, bu yapılar vergi muafiyetleriyle, kamu kaynaklarıyla, ihalelerin kıyısında büyüyor. Bu düzenin adı inanç özgürlüğü değil, ekonomik imtiyaz sistemidir. Denetlenmeyen bu ağlar yalnızca mali değil, siyasal güç odağı haline gelmiştir.” İfadelerine yer verdi.
Kayıt Dışı Servet Büyüyor
Uzmanlara göre, Türkiye’de faaliyet gösteren dernek ve vakıfların toplam yıllık bağış hacmi 100 milyar TL’nin üzerinde. Ancak bu gelirlerin yalnızca küçük bir kısmı beyan ediliyor. Birçok dini yapının, nakit, altın, gayrimenkul veya yurtdışı transferleri üzerinden kayıt dışı servet biriktirdiği tahmin ediliyor.
Cumhuriyet’in Vicdanı Ayağa Kalkmalı
Meriç, “Tarikatların ekonomiye, siyasete, eğitime ve bürokrasiye sızdığı bir ülkede ne adalet işler ne de liyakat kalır. Cumhuriyet, kimsenin sırtını tarikata dayamasın diye kuruldu. Bugün görev, o Cumhuriyet’in vicdanını yeniden ayağa kaldırmaktır.” diye konuştu.
Halkın sofrasından eksilen ekmek
Meriç, açıklamasını, “Devletin bütçesi şeffaf olmazsa, cemaatlerin kasası kutsanır. Halkın alın teriyle büyüyen bu servet, yoksulun sofrasından eksilen ekmektir. Denetlenmeyen bağış, halktan çalınan umuttur.” diye sonlandırdı.