Adalet Bakanı Akın Gürlek, göreve başlamasının ardından yaptığı ilk açıklamada, IBAN mağduriyetlerine dikkat çekerek, “IBAN mağdurları ile ilgili bana da mesaj geliyor. Sosyal medyada da sürekli gündemde tutuyorlar. İnşallah bunu 12. pakete koymayı düşünüyoruz.” ifadelerini kullandı.
Yetkililerin verdiği bilgilere göre yaklaşık 300 bin banka hesabının dolandırıcılık amacıyla kullanıldığı, bu kapsamda 50 bine yakın kişinin ceza aldığı tahmin ediliyor. Ceza alanların bir bölümünün halen cezaevinde bulunduğu belirtiliyor.
300 Bine Yakın Dosya Yargıda
Adalet Bakan Yardımcısı Niyazi Acar, 2025 yılı sonunda Meclis komisyonunda yaptığı bilgilendirmede, bilişim sistemi kullanılarak işlenen dolandırıcılık suçlarına ilişkin mevcut kamu davası sayısının 291 bin 379 olduğunu açıkladı. Bu sayının güncel olarak 300 bini geçtiği tahmin ediliyor.
Acar, “Gerçekten sahayı yakan bir konu. Şu anda sistemi ciddi sıkıntıya sokuyor. Hesabını kullandıran hileyi biliyorsa yüzde 100 dolandırıcılıktan cezalandırılıyor. Hileyi bilmiyor ama menfaat temin ediyorsa özel durumuna bakılıyor. Hiçbir menfaat elde etmemişse beraat kararı verilebiliyor.” dedi.
Soruşturmalar, ağırlıklı olarak Türk Ceza Kanunu’nun nitelikli dolandırıcılığı düzenleyen 158’inci maddesi kapsamında yürütülüyor.
IBAN ve GSM dolandırıcılığı son yıllarda ciddi artış gösterdi. Özellikle sosyal medya ve mesajlaşma uygulamaları üzerinden yapılan dolandırıcılık girişimlerinde, üçüncü kişilere ait banka hesapları para transferi için kullanılıyor.
Yetkililer, dolandırıcıların en sık başvurduğu yöntemleri şu şekilde sıralıyor:
• “Hesabım blokeli, kısa süreliğine kullanmam lazım.”
• “Sorumluluk bende, senin başın yanmaz.”
• “Yaptığım iş tamamen yasal.”
• “Yakalanan olmadı.”
• “Sadece 1-2 günlüğüne.”
Bu hesaplar üzerinden;
• Sahte ürün satışı
• Kripto para ve yatırım dolandırıcılığı
• “Acil para” ve “kaza yaptım” senaryoları
• Yasa dışı bahis ve kara para aklama
• Sahte iş ve evden çalışma ilanları
• Şantaj ve veri temelli tehdit suçları
işlenebiliyor
IBAN dolandırıcılığına ilişkin son örneklerden biri Adana’da yaşandı. 23 yaşındaki Özlem Develi, arkadaşının “Hesaplarım bloke oldu, kısa süreliğine IBAN’ını kullandırır mısın?” teklifini kabul etti. Ancak genç kadın hakkında çok sayıda dava açıldı.
Develi, geçtiğimiz yıl haziran ayında cezaevine girdi, bir süre tutuklu kaldıktan sonra tahliye edildi. Görülen dava sonucunda 4 yıl 5 ay hapis ve 149 bin 960 TL idari para cezasına çarptırıldı. Hakkında açılan 20 davadan 11’inin ise sürdüğü öğrenildi.
⸻
Vergi ve MASAK Süreci
IBAN kullandırmanın yalnızca hapis ve adli para cezası değil, vergi ve kara para mevzuatı açısından da sonuçları bulunuyor.
Yeminli Mali Müşavir Abdullah Tolu’nun verdiği bilgilere göre süreç, 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında işliyor. Vergi müfettişleri tarafından düzenlenen raporlar, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK)’a iletiliyor. MASAK’ın değerlendirmesi sonrasında Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunuluyor.
Açılan davalar sonucunda, altı aydan bir yıla kadar hapis ya da beş bin güne kadar adli para cezası uygulanabiliyor.
⸻
Yeni Paket Ne Getirecek?
Konu daha önce 11. Yargı Paketi kapsamında da gündeme gelmişti. Nitelikli dolandırıcılık suçlarının ağır ceza mahkemelerinden alınarak asliye ceza mahkemelerine devredilmesi ve bazı dosyaların uzlaşma kapsamına alınması planlanmıştı.
Şimdi gözler, IBAN mağduriyetlerini de kapsayacak olan 12. Yargı Paketi’ne çevrildi. Düzenlemenin, bilmeden hesap kullandıranlar ile bilinçli şekilde menfaat sağlayanlar arasında daha net bir ayrım yapılmasını hedeflediği belirtiliyor.
Yaklaşık 300 bin kişiyi ilgilendiren düzenlemenin, önümüzdeki dönemde Meclis gündemine gelmesi bekleniyor.