Erzurum Teknik Üniversitesi (ETÜ) Bilim İletişimi Ofisi tarafından yürütülen Bilim Kafe etkinlikleri kapsamında, Erzurum Kongresi’nin 106. yıl dönümünde etkinlik düzenlendi. Erzurum Şehir Arşivi (ERŞA) iş birliğiyle 23 Temmuz 2025 tarihinde ERŞA Konağı’nda gerçekleştirilen programda, Cumhuriyet’in kuruluşuna giden süreç tarihî ve kültürel boyutlarıyla ele alındı.
Etkinliğe ETÜ Rektörü Prof. Dr. Bülent Çakmak, Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Naim Ürkmez ve Prof. Dr. Ceren Sültan Elmalı, Erzurum Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanı Ergün Engin, Erzurum Kalkınma Vakfı (ERVAK) Başkanı Erdal Güzel’in yanı sıra üniversite akademik ve idari personeli ile çok sayıda Erzurumlu vatandaş katılım sağladı.
Programda ETÜ Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Küçükuğurlu, "Cumhuriyet’in Temelleri ve Erzurum Kongresi" başlıklı bir sunum gerçekleştirdi. Küçükuğurlu konuşmasında, Erzurum’un 19. yüzyıldan itibaren karşı karşıya kaldığı savaşlar, kıtlıklar, salgın hastalıklar, isyanlar ve doğal afetleri tarihî belgeler ışığında ele alarak bu zorlukların Erzurum halkında oluşturduğu direnç ve bilinç düzeyini değerlendirdi.
Özellikle 1906 yılında Erzurumlu kanaat önderleri tarafından Sultan II. Abdülhamit’e gönderilen ve şehirde yaşanan felaketleri aktaran telgraftan hareketle, bölgenin tarihsel yükünü aktaran Prof. Dr. Küçükuğurlu, Erzurum’un I. Dünya Savaşı ve sonrasında verdiği büyük mücadeleye de dikkat çekti. Sunumda ayrıca Erzurum Kongresi’nin toplanma süreci, katılımcı yapısı ve alınan kararların Millî Mücadele’nin iç ve dış politikasına etkileri kapsamlı bir şekilde analiz edildi.
Prof. Dr. Küçükuğurlu, Erzurum Kongresi’nin yalnızca bölgesel bir müdafaa toplantısı değil, aynı zamanda halk iradesine dayalı meşruiyet anlayışının hayata geçirildiği, Millî Mücadele’nin fikrî temelini oluşturan bir dönüm noktası olduğunu vurguladı.
Konferansın ardından katılımcılar, ERŞA Konağı avlusunda açılan ve Cumhuriyet’in ilk yıllarına ait gazete kupürlerinden oluşan özel arşiv sergisini gezerek tarihe tanıklık etme imkânı buldu.