İş hayatında gün içine yayılan toplantılar, anlık mesajlar, e-postalar ve planda olmayan talepler nedeniyle çalışanların dikkati ortalama iki dakikada bir bölünürken aynı işe yeniden odaklanma süresi ise 23 dakikayı buluyor. Bu durum da zihinsel yorgunluğu artırarak stresi tetikliyor ve dünya genelinde de 1 trilyon doları bulan ekonomik kayba yol açıyor.
Çalışanların gün boyunca toplantı, mesaj, bildirim, e-posta veya anlık talepler nedeniyle yaşadığı kesintiler iş hayatının olağan akışı gibi görünse de bu durum hem çalışanların zihinsel sağlığını hem de şirketlerin verimliliğini etkiliyor. Üstelik teknolojik gelişmelerle birlikte bu sorun daha da artıyor. Microsoft’un 2025 Çalışma Trendi Endeksi’ne göre çalışanlar her iki dakikada bir bölünüyor. Sürekli olarak bir işten diğerine geçmek zorunda kalan çalışanlar, kaybettikleri zaman dolayısıyla iş yetiştirme stresi yaşıyor. Kurumsal esenlik çözümü Wellbees, her yıl Nisan ayını kapsayan Stres Farkındalık Ayı dolayısıyla dikkati dağıtan unsurlar ve zihinsel yük arasındaki ilişkiye dikkat çekti.
Her gün ortalama iki saat iş bölünmeleriyle geçiyor
İş yerinde odaklanma zorluğu yeni olmasa da araştırmalar bu sorunun giderek arttığını gösteriyor. Bilişim Profesörü Gloria Mark’ın araştırmasına göre 2004 yılında çalışanların herhangi bir ekrandaki dikkat süresi ortalama iki buçuk dakikayken bu süre 2012’de 75 saniyeye, 2020’lerde ise 47 saniyeye düştü. Mark’ın farklı bir araştırmasına göre de bir kesintiden sonra aynı işe geri dönmenin süresi ortalama 23 dakika. 2024’te Almanya’da 492 ofis çalışanıyla yapılan bir araştırmada da çalışanların günde ortalama iki saatten fazla süreyi iş bölünmeleriyle geçirdiği belirtiliyor.
Sağlıkla ilgili devamsızlıktan 15 kat daha maliyetli
Dikkat dağınıklığının ekonomik boyutu da dikkat çekiyor. 2020 yılında ABD’de 3 bin 258 çalışanla yapılan bir çalışma, yıllık verimlilik kaybının yaklaşık 300 milyon dolar düzeyinde olduğunu; bunun yüzde 93,6’sının dikkat dağınıklığı ve işteki bölünmelerden, yalnızca yüzde 6,4’ünün sağlık kaynaklı devamsızlıktan geldiğini söylüyor. Bu da iş yerindeki dikkat dağıtıcı unsurların sağlıkla ilgili devamsızlıktan neredeyse 15 kat daha fazla maliyete neden olduğunu gösteriyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre ise depresyon ve kaygı nedeniyle her yıl dünya genelinde 12 milyar iş günü kaybediliyor; bunun ekonomik karşılığı 1 trilyon doları buluyor.
"Bölünmek zihinsel yükü artırıyor"
Wellbees psikolojik destek danışmanlarından Uzman Klinik Psikolog Neris Başkan Tüzer, "İş gününün sık sık bölünmesi, çalışanların odağını toplamasını zorlaştırırken zihinsel yükünü de büyütüyor. Kişi aynı işe yeniden yönelmek için her defasında ek bir çaba harcıyor; bu da stresin gün içine yayılmasına neden oluyor. Bu tablo zaman içinde kaygı, depresyon ve tükenmişlik hissinin daha belirgin hale gelmesine zemin hazırlıyor. Wellbees’in 2025 verilerinde psikolojik destek başvurularının yüzde 14,1’inin stresle başa çıkma başlığında toplanması da çalışanların bu yükü giderek daha fazla hissettiğini gösteriyor" dedi.
Neris Başkan Tüzer, odaklanma sorununu ve buna bağlı stresi azaltmak için çalışanlara şu önerilerde bulundu: "Benzer işleri aynı zaman diliminde toplayın: E-posta yanıtları, kısa onaylar ve rutin yazışmalar gibi işleri gün içine yaymak yerine belirli zaman aralıklarında ele almak, sürekli görev değiştirme hissini azaltır. Çalışma alanınızı sadeleştirin: Açık sekmeler, masaüstü kalabalığı ve aynı anda görünen çok sayıda uyaran zihinsel yükü artırabilir. Daha sade bir çalışma düzeni, odağı destekler. Kısa molaları ihmal etmeyin: Yoğun günlerde birkaç dakikalık kısa molalar vermek, zihinsel yorgunluğun birikmesini önlemeye ve yeniden odaklanmayı kolaylaştırmaya yardımcı olur. Bölündüğünüzde önceliği aynı işe dönmeye verin: Bir iş yarım kaldığında hemen başka görevlere yönelmek yerine mümkünse aynı işe dönün. Başlanan işi toparlamak zihinsel dağınıklığın azalmasına katkı sağlar. Gün sonunda ertesi günün önceliklerini belirleyin: Ertesi günün iki veya üç öncelikli işini gün bitmeden netleştirmek, sabah saatlerinde yaşanan dağınıklığı azaltabilir ve işe daha kontrollü başlamayı destekler."