AA, 47 sayfalık BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in “Çocuklar ve silahlı çatışma (CAAC)” raporuna ulaşarak, 2025 yılına dair öne çıkan bilgileri derledi.
Raporda, 2025'te silahlı çatışmalara karışan taraflarca rekor sayıda çocuğun ağır ihlallere maruz kaldığı belirtilerek, bunun, "CAAC'ın göreve başlamasından bu yana etkilenen çocuk sayısının en yüksek seviyesi" olduğu vurgulandı.
Doğrulanmış BM verilerine göre 2025'te çocuklara karşı 38 bin 558 ağır ihlal işlendiği kaydedilen raporda, bu ihlallerde toplam 24 bin 174 çocuğun doğrudan haklarının ihlal edildiğine işaret edildi.
Raporda, "Binlerce çocuk, öldürme ve sakatlama, askere alma ve kullanma, kaçırma, tecavüz ve diğer cinsel şiddet biçimleri, okullara ve hastanelere saldırılar ve insani yardıma erişimin engellenmesi de dahil olmak üzere birden fazla ihlale (3 bin 176) maruz kaldı." denildi.
En yüksek sayıda ağır ihlalin, işgal altındaki Filistin toprakları ve İsrail’de (12 bin 445) gerçekleştiği aktarılan raporda, daha sonra sırasıyla Demokratik Kongo Cumhuriyeti (4 bin 114), Nijerya (2 bin 560), Myanmar (2 bin 203) ve Somali'nin (2 bin 195) geldiğinin tespit edildiği kaydedildi.
Raporda, şu ifadelere yer verildi:
“Çocukların öldürülmesi yüzde 34 ve sakat bırakılması yüzde 10'luk bir artışla endişe verici seviyelere ulaştı. Birçok bağlamda, askeri stratejiler ayrım ve orantılılık ilkelerini, çocuklara sağlanan özel korumaları ve mümkün olan tüm önlemleri alma yükümlülüğünü göz ardı ederek çocukları öngörülebilir ve önlenebilir tehlikelere maruz bıraktı.”
BM’nin işgal altındaki Filistin topraklarındaki 12 bin 436, İsrail’de 9 olmak üzere, çocuklara yönelik toplam 12 bin 445 ağır ihlali doğruladığı belirtilen raporda, bu ihlaller Doğu Kudüs dahil Batı Şeria’da 5 bin 452, Gazze’de 6 bin 984 olarak tasnif edildi.
Raporda, "BM, Gazze Şeridi'nde 4 bin 588 çocuğun öldürüldüğüne ve İsrail'de 346 çocuğun sakat bırakıldığına dair raporlar aldı. Bunların doğrulanması bekleniyor. Özellikle Gazze Şeridi'ndeki ciddi erişim zorlukları ve çatışmanın yoğunluğu nedeniyle burada sunulan bilgiler, çocuklara karşı işlenen ihlallerin tam kapsamını yansıtmamaktadır." ifadelerine yer verildi.
İsrail silahlı ve güvenlik güçlerine, çocuklara yönelik 9 bin 465 ağır ihlal vakası atfedilen raporda, Filistinlilerin topraklarını gasbetmeye çalışan İsrailliler tarafından çocuklara yönelik gerçekleştirilen 326 ağır ihlal olayının tespit edildiği kaydedildi.
Raporda, İsrail güçlerinin 2025’te 973’ü erkek, 8’i kız olmak üzere, 981 Filistinli çocuğu gözaltına aldığına dikkati çekilerek, 180 Filistinli çocuğun suçlama ve yargılama olmaksızın tutulduğu, 66 çocuğun gözaltında tutulurken fiziksel şiddet ve diğer kötü muameleye maruz kaldığı konusunda ifade verdiği belirtildi.
Bir Filistinli çocuğun gözaltı sırasında hayatını kaybettiğine işaret edilen raporda, BM’nin İsrail güçlerince Gazze ve Batı Şeria’da 3 çocuğu canlı kalkan olarak kullanıldığını doğruladığı aktarıldı.
Raporda, Gazze Şeridi'nden 2 bin 223, Doğu Kudüs dahil Batı Şeria’da 2 bin 921 çocuğun İsrail güçleri ve Filistinlilerin topraklarını gasbetmeye çalışan İsrailliler tarafından sakat bırakıldığına işaret edildi.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, rapora atfen, işgal altındaki Filistin topraklarında çocuklara karşı işlenen ağır ihlallerden, özellikle de kalabalık bölgelerde patlayıcı silahların yaygın kullanımının boyutundan dehşete düştüğünü belirtti.
Guterres, “Gazze Şeridi'ndeki devam eden ağır ihlallerden şok oldum ve Doğu Kudüs de dahil olmak üzere Batı Şeria'daki şiddetin tırmanmasından derin endişe duyuyorum.” ifadesini kullandı.
İsrail güçlerince çocuklara karşı işlenen ağır ihlallerdeki şaşırtıcı artıştan, öldürülen ve sakat bırakılan çocuk sayısının yüksekliğinden “son derece endişeli” olduğunu vurgulayan Guterres, okullara, hastanelere, ambulanslara yönelik saldırılara ve insani yardıma erişimin engellenmesine de dikkati çekti.
Rapor hakkında AA’ya bilgi veren üst düzey BM yetkilisi de 30 yılda ilk kez hükümet güçlerinin, çocuklara karşı işlenen ağır ihlallerin başlıca failleri olarak listelendiğini ve İsrail ordusu ile güvenlik güçlerinin listenin başında yer aldığını vurguladı.
Yetkili, “Rapor, bu durumun, yoğun nüfuslu bölgelerde patlayıcı silahların artan kullanımı ile yapay zekanın hedefleme süreçlerine giderek daha fazla entegre edilmesinden kaynaklanan risklerle daha da şiddetlendiğini gösteriyor.” dedi.
"Raporlama başladığından beri çocukları koruma açısından 2025, şüphesiz en karanlık yıllardan biri." ifadesini kullanan yetkili, çocukları koruma yükümlülüğü bulunan devletlerin, bunun yerine çocukların acı çekmesine neden olduğunda, bunun uluslararası hukuka saygının daha da kötüleştiğini gösterdiğini kaydetti.