Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Seyit Ardıç, "Türkiye’nin nükleer teknolojiyi anlayan, geliştiren, ihraç eden ve uluslararası nükleer tedarik zincirlerinde söz sahibi olan bir ülke olmayı hedeflediğini belirterek, "Bu hedefin tek bir yolu vardır: Güçlü, hazırlıklı ve belgelenmiş bir yerli sanayi" dedi.
ASO ile Nükleer Sanayi Derneği (NSD) iş birliğinde, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı desteğinde düzenlenen 12. Nükleer Santraller Zirvesi (NPPES) İstanbul’da başladı. Nükleer enerji sektörünün ulusal ve uluslararası temsilcilerini bir araya getiren zirvede, Ankara Sanayi Odası ile Çin Nükleer Topluluğu arasında nükleer enerji alanında iş birliği protokolü imzalandı.
Burada bir konuşma gerçekleştiren ASO Başkanı Ardıç, dünyada enerjinin yeniden tanımlandığına işaret ederek, enerji güvenliği, iklim değişikliği ve teknolojik dönüşüm aynı anda yaşanırken; nükleer enerji, düşük karbonlu yapısı, yüksek kapasite faktörü ve kesintisiz arz güvenliğiyle yeniden dünya gündeminin merkezine yerleştiğini söyledi.
ABD’den Çin’e, Fransa’dan Güney Kore’ye kadar birçok ülkenin yeni santral yatırımlarını hızlandırdığını kaydeden Başkan Ardıç, mevcut santrallerinin ömrünü uzattıklarını ve küçük modüler reaktör teknolojilerine yöneldiklerini bildirdi.
Nükleere yatırım yapan ülkelerin yalnızca daha fazla elektrik üretmediklerini aynı zamanda geleceğin sanayi kapasitesini, mühendislik birikimini ve teknoloji yetkinliğini de inşa ettiklerini vurgulayan Ardıç, "Bugün enerji; ekonomik rekabet gücünü besleyen, teknolojik kapasiteyi büyüten ve ülkelerin stratejik konumunu şekillendiren temel güçlerden biridir" diye konuştu. "COP31’in Türk sanayisinin nükleer alandaki bilgi birikimini uluslararası paydaşlarla buluşturacak bir platform oluşturacağına inanıyoruz"
Derinlik arayışının küresel iklim diplomasisinde de karşılığını bulduğunu belirten Başkan Ardıç, sözlerine şu şekilde devam etti:
"COP28’de nükleer enerji, ilk kez Birleşmiş Milletler iklim sürecinde düşük karbonlu kaynaklar arasında açıkça yer aldı; COP29 ve COP30’da bu kabul daha da güçlendi. Bu yıl ülkemizin ev sahipliğinde Antalya’da düzenlenecek COP31’in, küresel iklim hedeflerine katkı sunarken aynı zamanda Türk sanayisinin nükleer alandaki bilgi birikimini, mühendislik kabiliyetini ve üretim gücünü uluslararası paydaşlarla buluşturacak güçlü bir platform oluşturacağına inanıyoruz. Ankara Sanayi Odası olarak, yerli tedarikçilerimizi bu uluslararası masaya taşımaya ve onların hikâyesini bizzat anlatmaya hazırız." "Enerji arz güvenliği teknolojik bağımsızlığın temelidir"
Türkiye’nin söz konusu dönüşüme yön veren, katkı sunan ve sorumluluk üstlenen ülkeler arasında güçlü bir konuma sahip bulunduğunu dile getiren Başkan Ardıç, "Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığımızın ortaya koyduğu vizyon doğrultusunda ülkemiz; Akkuyu’nun ardından Sinop ve Trakya’da planlanan santraller ile küçük modüler reaktörleri kapsayan bütüncül bir nükleer program yürütüyor. Hedefimiz açıktır: 2050 yılına kadar 20 gigavat seviyesinde nükleer kurulu güce ulaşmak, bunun en az 5 gigavatını küçük modüler reaktörlerle karşılamak, enerjide dışa bağımlılığı azaltmak ve 2053 net sıfır emisyon hedefimize güçlü bir omuz vermek" değerlendirmesinde bulundu.
Bunun yalnızca bir enerji hedefi değil olmadığını belirten Başkan Ardıç, "Zira enerji arz güvenliği; ekonomik güvenliğin, sanayi güvenliğinin ve teknolojik bağımsızlığın temelidir. Bir ülke enerjisini ne kadar kendi üretirse, geleceğini de o kadar kendi tayin eder" dedi.
Bu hedeflerin teknoloji ayağında ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının nükleer alanda açtığı Rekabet Öncesi İşbirliği Programı çağrısını çok kıymetli bulduklarını dile getiren Başkan Ardıç, bu çağrının nükleer teknolojide yerli bilgi birikiminin gelişmesinin, sanayinin Ar-Ge ve üretim kapasitesinin güçlenmesinin önünü açacak somut bir adım olduğunu vurguladı. "Akkuyu’da yerlileşme oranımız yüzde 55’e yaklaşmış durumda"
Türkiye’nin Akkuyu ile nükleer enerjiyle tanıştığını, Sinop ile nükleer teknolojiye ortak olması gerektiğini anlatan Başkan Ardıç, şu ifadelere yer verdi:
"Bu yaklaşım somut karşılığını Akkuyu’da buluyor. Akkuyu Nükleer Güç Santrali, Türkiye’nin bu alandaki sanayi kapasitesinin gelişebileceğini ve nükleer kalite standartlarına uyum sağlayabileceğini güçlü biçimde ortaya koydu. Bugün Akkuyu’da yerlileşme oranımız yüzde 55’e yaklaşmış durumda. Bu oran; yüzlerce yerli firmanın yüksek mühendislik disiplinine, sıkı kalite süreçlerine ve dünyanın en hassas tedarik standartlarına uyum sağlama iradesinin somut göstergesidir. Bu yıl Akkuyu’da atılacak adım, ülkemizin nükleer enerji yolculuğunu sahadan sisteme, yatırımdan kurumsal kapasiteye taşıyan tarihi bir eşik olacaktır. Ama aynı tecrübe bir gerçeği de önümüze koydu. Bu potansiyel kendiliğinden katma değere dönüşmüyor. Yerli katkıyı tesadüfe bırakırsak, ikinci santralimiz de büyük ölçüde bir ithalat kalemine dönüşür. Bu anlayış en baştan sistematik bir yaklaşımla hayata geçirildiğinde, Sinop; Türkiye’nin enerji kapasitesini artıran bir yatırımın yanında, Türk sanayisinin teknoloji üretme gücünü büyüten stratejik bir dönüşüm projesine dönüşecektir."
"Nükleerde yükselen bir sanayi, diğer sanayi kollarını da yukarı taşır"
Türkiye’nin Akkuyu’da oluşturduğu bilgi birikimini, yetişen insan kaynağını ve gelişen sanayi altyapısını Sinop’ta daha ileri bir seviyeye taşımanın, nükleer ekosistemini kalıcı ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturacağını ifade eden Başkan Ardıç, "Üstelik nükleer sanayi, en yüksek kalite standardını, en ileri mühendisliği ve en güçlü sertifikasyon kültürünü zorunlu kılar. Nükleer kalite eşiğini aşan bir sanayi, bu yetkinliği savunmadan havacılığa, otomotivden sağlığa kadar bütün yüksek teknoloji alanlarına taşıyacak bir dönüşüm gücü kazanır. Yani nükleerde yükselen bir sanayi, aslında bütün sanayisini yukarı taşır" değerlendirmesinde bulundu. "Nükleer hedefin tek yolu güçlü ve yerli sanayi"
Başkan Ardıç, "Türkiye’nin hedefi; nükleer teknolojiyi anlayan, geliştiren, ihraç eden ve uluslararası nükleer tedarik zincirlerinde söz sahibi olan bir ülke olmaktır. Bu hedefin tek bir yolu vardır: Güçlü, hazırlıklı ve belgelenmiş bir yerli sanayi" diye konuştu.
ASO olarak bunu yıllar önce gördüklerini ve ülkemizin ilk nükleer sanayi kümelenmesi olan NÜKSAK’ı 2017 yılında kurduklarını hatırlatan Başkan Ardıç, "O günden bu yana tek bir hedefe odaklandık: Bir Anadolu firmasının ürettiği parçanın, dünyanın en zorlu kalite standartlarını taşıyan bir nükleer santralin içinde yerini alabilmesi" ifadesini kullandı.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının bu kümelenmeyi beş yıl daha desteklemesi yönünde aldığı kararın doğru yolda olduğunun en güçlü teyidi olduğunu belirten Başkan Ardıç, "Bu hazırlığın görünür hâle geldiği bir araç var; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığımızın hayata geçirdiği, tanıtımına geçtiğimiz günlerde Odamızın ev sahipliği yaptığı Nükleer Enerji Tedarikçi Bilgi Sistemi NETBİS. Nükleer sanayi envanterini oluşturan stratejik bir bilgi altyapısı olan NETBİS, nükleer projelerde görev üstlenebilecek firmalarımızın üretim kabiliyetlerini, kalite yetkinliklerini ve teknik kapasitelerini tek çatı altında buluşturuyor. Artık ’Bu işi kim yapabilir?’ sorusunun cevabı, kayıt altına alınmış, doğrulanmış ve sürekli güncellenen ulusal tedarikçi havuzumuzda güvenle bulunabilecektir. Bir santralde yerlileşmenin kalıcı başarıya dönüşmesi; belgelenmiş, izlenebilir ve hazır bir tedarikçi ağına dayanır. NÜKSAK bu ağı inşa ediyor, NETBİS ise görünür, erişilebilir ve yönetilebilir hâle getiriyor" şeklinde konuştu.
Zirve kapsamında Ankara Sanayi Odası koordinasyonunda yürütülen Nükleer Sanayi Kümelenmesi (ASO NÜKSAK) ile Çin Nükleer Topluluğu (CNS) arasında nükleer enerji alanında iş birliğini güçlendirecek Mutabakat Zaptı (MoU) imzalandı.