Fıstık fiyatlarının üretim maliyetlerinden ziyade komisyoncular ve stokçular, ambarcılar tarafından belirlendiğini ifade eden sektör kaynakları, “Bir mal defalarca el değiştiriyor, fiyat sürekli yükseliyor. Fıstık artık çiftçinin ürünü olmaktan çıktı, Bitcoin gibi yatırım aracına dönüştü” değerlendirmesinde bulundu.
“Gerçek değer 300-380 TL”
Piyasa uzmanlarına göre ham maddenin gerçek değeri 300-380 lira civarında. Ancak stokçuluk nedeniyle fiyatlar 600 liraya kadar yükselmiş durumda. Yüksek fiyatlar hem iç piyasada tüketiciyi zor durumda bırakıyor hem de ihracatı engelliyor.
“Stokçuların hesapları bozuldu”
İthalat kararıyla birlikte stokçuların paniklediği ve ellerindeki malları piyasaya sürmek zorunda kaldıkları ifade ediliyor. Uzmanlar, “Türkiye’nin fıstığı dünyanın en kaliteli ürünü. Ancak fiyat yüzde 100 artınca tüketici de üretici de zarar görüyor. İthalat, kısa vadede piyasada denge yarattı” görüşünü paylaşıyor.
“Kayıt dışı ticaret en büyük sorun”
Sektörde en büyük problemin kayıt dışı ticaret olduğuna dikkat çekiliyor. Hiçbir kaydı olmayan aracıların fiyatları şişirdiği, fıstığı yatırım aracına dönüştürdüğü belirtiliyor. “Devlet bu spekülasyonla mücadele ederse ithalata gerek kalmaz. Türk fıstığı zaten dünyada en iyisi” yorumları öne çıkıyor.
Marketlerden dikkat çeken adım
Yüksek fiyatlar nedeniyle üç harfli bazı marketlerin Antep fıstığını karışık kuruyemiş ürünlerinden çıkardığı öğrenildi. Bu durum, hem tüketicinin alım gücünü zorlaştırıyor hem de ürünün pazardaki görünürlüğünü azaltıyor.