Kamuoyunda bu yasanın “tüm sorunları çözeceği” beklentisinin olduğuna işaret eden Üzümcü, meselenin çok daha kapsamlı bir boyutu olduğunu vurguladı.
Vatandaşın Beklentisi
Üzümcü, vatandaşların özellikle tarla ile market arasındaki fiyat farkının kapanmasını beklediğini belirterek şunları söyledi:
“Sebze ve meyve üreticiden çıkar, halden geçer, pazara ulaşır. Fiyat her adımda katlanır. Ancak bu sadece işin bir kısmı.”
“Sebze ve meyve üreticiden çıkar, halden geçer, pazara ulaşır. Fiyat her adımda katlanır. Ancak bu sadece işin bir kısmı.”
Hal Dışındaki Ürünler
Üzümcü, hal kapsamı dışında kalan birçok temel gıdaya dikkat çekti:
“Buğday, arpa, mısır, ayçiçeği, pirinç, süt, peynir, tereyağı… Bunlar halden geçmez. Çiftçi kaça satıyor, tüketici kaça alıyor, biliyor muyuz?”
“Buğday, arpa, mısır, ayçiçeği, pirinç, süt, peynir, tereyağı… Bunlar halden geçmez. Çiftçi kaça satıyor, tüketici kaça alıyor, biliyor muyuz?”
Çarpıcı örnekler de veren Üzümcü, 13 TL’ye alınan sütün sanayide 17,15 TL maliyetle işlendiğini, ancak tüketiciye 300 TL’ye satılan peynir olarak yansıdığını ifade etti.
Hal Yasasının Etkisi
Hal yasasının tek başına çözüm olmadığını söyleyen Üzümcü, “Yasa çıksa bile sadece sebze ve meyvede sınırlı etki yapar. Süt, buğday, mısır gibi ürünlerde fiyat farkları devam eder” dedi.
Fiyatları Kim Belirliyor?
Üzümcü, fiyatların ürün borsaları, stokçuluk, spekülasyon, döviz hareketleri ve ithalat politikaları üzerinden şişirildiğini dile getirdi:
“Çiftçi zarar ederken aracı ve sanayici kazanıyor. Geçen yıl buğday 7 TL’den alındı, 11 TL’den üretime girdi. Çiftçi zarar etti, ekmek pahalandı. Ayçiçeği, mısır ve arpa stoklanarak fiyatlar yükseltildi. İthalatta ise hep aracılar kazandı.”
“Çiftçi zarar ederken aracı ve sanayici kazanıyor. Geçen yıl buğday 7 TL’den alındı, 11 TL’den üretime girdi. Çiftçi zarar etti, ekmek pahalandı. Ayçiçeği, mısır ve arpa stoklanarak fiyatlar yükseltildi. İthalatta ise hep aracılar kazandı.”
Çözüm: Birlikte Üretim Modeli
Üzümcü, kalıcı çözümün “Birlikte Üretim Modeli” olduğunu vurguladı:
“Devlet kooperatifler aracılığıyla çiftçiyle ortak olacak. Girdileri karşılayacak, mahsulü alacak, piyasaya kontrollü fiyatla sunacak. Böylece tüketici ucuz ürün alacak, çiftçi daha çok kazanacak.”
“Devlet kooperatifler aracılığıyla çiftçiyle ortak olacak. Girdileri karşılayacak, mahsulü alacak, piyasaya kontrollü fiyatla sunacak. Böylece tüketici ucuz ürün alacak, çiftçi daha çok kazanacak.”
Son olarak Üzümcü, şunları kaydetti:
“Hal yasası tek başına çözüm değildir. Birlikte Üretim Modeli ile üretim artar, istihdam artar, maliyetler düşer, kalite yükselir. Sağlıklı gıda sofraya gelir, çocuklarımız proteine ulaşır. Çiftçi kredi ve faiz yükünden kurtulur, tefecilere mahkûm olmaz.”
“Hal yasası tek başına çözüm değildir. Birlikte Üretim Modeli ile üretim artar, istihdam artar, maliyetler düşer, kalite yükselir. Sağlıklı gıda sofraya gelir, çocuklarımız proteine ulaşır. Çiftçi kredi ve faiz yükünden kurtulur, tefecilere mahkûm olmaz.”